Ambtenarenrecht
Het aantal ambtenaren in Nederland schommelt al jaren rond de één miljoen. Al deze ambtenaren verrichten hun werkzaamheden bij ministeries, provincies, gemeenten, in het onderwijs, bij defensie of bijvoorbeeld bij de nationale politie. Het ambtenarenrecht is een apart specialisme binnen het rechtsgebied arbeidsrecht en regelt de rechtspositie van alle ambtenaren in dienst van de overheid.
Jarenlang gold voor de rechtsverhouding tussen de overheidswerkgever en de ambtenaar een bijzonder, van het civiele arbeidsrecht afwijkend regime. Per 1 januari 2020 is echter een nieuw systeem voor ambtenaren gaan gelden; de Wet normalisering rechtspositie ambtenaren (Wnra) is toen in werking getreden. Het recht dat van toepassing is op ambtenaren werd ‘genormaliseerd’, waardoor ambtenaren (vrijwel) dezelfde juridische positie hebben gekregen als gewone werknemers. Slechts enkele groepen ambtenaren, zoals burgemeesters, wethouders, defensie- en politieambtenaren, zijn uitgezonderd van deze normalisering.
Gevolgen Wet normalisering rechtspositie ambtenaren
De Wnra schakelt dus de positie van de ambtenaar gelijk met die van de werknemer door het civiele (‘normale’) arbeidsrecht ook van toepassing te verklaren op ambtenaren. In essentie houdt dit in dat het eenzijdige karakter van de ambtelijke aanstelling wordt vervangen door een tweezijdige arbeidsovereenkomst, waarop een collectieve arbeidsovereenkomst van toepassing kan zijn (in plaats van de rechtspositieregeling).
Daarnaast worden ambtenaren in situaties van ontslag en arbeidsgeschillen niet langer beschermd op basis van publiekrechtelijke regelingen. Rechtsbescherming is nog slechts privaatrechtelijk van aard. Dit betekent dat ambtenaren geen bezwaar meer kunnen maken of in beroep kunnen gaan tegen ieder rechtspositioneel besluit van de overheidswerkgever, maar dat zij zich moeten wenden tot de civiele rechter.
Ambtelijke status
Ondanks het feit dat het private arbeidsrecht per 2020 op de ambtenaar van toepassing is, zal de ambtenaar ook na de normalisering geen gewone werknemer zijn. Vanwege het algemeen belang dat de overheid dient na te streven en de vergaande bevoegdheden waarmee zij de vrijheid van burgers kan beperken, blijft de overheid een bijzondere werkgever. De Ambtenarenwet 2017 blijft ook onderdelen van de ambtelijke status regelen die nauw verbonden zijn met het bijzondere karakter van het werken bij de overheid.
Waar kan een advocaat ambtenarenrecht hulp bij bieden?
Zowel overheidsorganisaties als individuele ambtenaren kunnen bij ons terecht met vragen over uiteenlopende kwesties. De advocaten ambtenarenrecht van Damsté kunnen je onder meer adviseren over de mogelijkheden tot het wijzigen van de arbeidsovereenkomst, cao-kwesties (en eventuele bindingsproblematiek), integriteitskwesties, disciplinaire straffen en plichtsverzuim. Zij kunnen je tevens bijstaan in geschillen die voortvloeien uit het voorleggen van een arbeids- dan wel voortzettingsovereenkomst en in ontslagkwesties.
Uiteraard zijn de advocaten ambtenarenrecht van Damsté ook overheidssectoren en ambtenaren waarop de normalisering niet van toepassing is, graag van dienst. Zij kunnen je bijstaan in het traject van de besluitvorming of daarna in een bezwaar- en/of beroepsprocedure.
Heb je vragen over jouw regelingen, jouw integriteitsbeleid of het arbeidsrecht in het algemeen? Neem dan gerust contact op met één van onze specialisten.
