Zelfstandigenwet
VVD, D66, CDA en SGP hebben een initiatiefwetsvoorstel ingediend: de Zelfstandigenwet. Het doel van dit wetsvoorstel is een einde te maken aan de onzekerheid die zzp’ers en werkverschaffers hebben over de kwalificatie van hun arbeidsrelatie. Het wetsvoorstel wil antwoord geven op de vraag of een persoon als zelfstandige werkzaamheden mag uitvoeren voor een zakelijke opdrachtgever, zonder dat sprake is van een arbeidsovereenkomst.
Het wetsvoorstel legt drie toetsen aan voor de beoordeling of de werkzaamheden als zelfstandige uitgevoerd kunnen worden:
Zelfstandigentoets
Bij het uitvoeren van de zelfstandigentoets wordt ingezoomd op degene die het werk uitvoert. Hierbij wordt onder andere gekeken naar de inschrijving in de Kamer van Koophandel, het hebben van een btw-nummer, het voldoen aan het criterium extern ondernemerschap uit de Uber-zaak en het hebben van een adequate voorziening tegen arbeidsongeschiktheid.
Werkrelatietoets
Vervolgens wordt de werkrelatie onder de loep genomen. In deze toets wordt als het ware de vrijheid die de opdrachtnemer heeft om invulling te geven aan de werkzaamheden beoordeeld. De toets bestaat uit vier criteria:
- Is de opdrachtnemer vrij om zijn werktijd te organiseren en te bepalen wanneer hij verlof heeft?
- Is de opdrachtnemer in grote mate vrij om zelf te bepalen hoe het werk wordt uitgevoerd en georganiseerd?
- De afwezigheid van hiërarchische controle.
- Is het de bedoeling van partijen om de arbeidsrelatie als zelfstandige vorm te geven en verklaren zij dit bij het aangaan van de arbeidsrelatie?
Sectoraal rechtsvermoeden
Het wetsvoorstel biedt ook de mogelijkheid om in bepaalde sectoren waar een groter risico bestaat op schijnzelfstandigheid een sectoraal rechtsvermoeden te introduceren. In dat geval wordt op basis van een set van meerdere sectorale criteria beoordeeld of vermoed moet worden dat sprake is van een arbeidsovereenkomst.
Commissie Beoordeling Toetsingskader Zelfstandigenwet
Onderdeel van het wetsvoorstel is ook de introductie van een Commissie Beoordeling Toetsingskader Zelfstandigenwet. Deze commissie kan op verzoek van partijen vooraf duidelijkheid geven over de aard van de werkrelatie. Het oordeel van de commissie is bindend voor bijvoorbeeld de Belastingdienst en het UWV.