Enige tijd gelden speelde een bijzondere zaak. Ook al was de kredietovereenkomst geëindigd zou volgens de kredietnemer de bank toch moeten blijven financieren. Het is niet de hoofdregel, maar soms is een bank gehouden om ook na afloop van de kredietovereenkomst door te financieren.
Wat was er aan de hand?
De betreffende kredietnemer was meer dan 25 jaar klant bij de betreffende bank. De kredietnemer sloot telkens een kredietovereenkomst voor een vooraf bepaalde duur. Bijvoorbeeld voor een periode van drie of vijf jaren. In het verleden werd de kredietovereenkomsten telkens enige tijd voorafgaand aan het verstrijken van de looptijd verlengd, al dan niet na aanpassing van de tarieven en/of voorwaarden en condities. Ditmaal wenste de bank de kredietovereenkomst niet te verlengen. Zonder financiering stond de kredietnemer met lege handen en zou de kredietnemer weinig anders resteren dan zijn faillissement aan te vragen. Dit is - na veel tumult - uiteindelijk ook gebeurd.
Kan iedereen dit overkomen?
Een genuanceerd antwoord is op zijn plaats. Een bank is een rentemargebedrijf. Een bank leent in beginsel graag aan kredietnemers geld uit. In ruil daarvoor en als tegenprestatie ontvangt een bank rente van de kredietnemer. Kennelijk wilde de bank in dit specifieke geval geen rente meer verdienen aan de betreffende kredietnemer door een nieuwe lening te verstrekken of de oude lening te verlengen.
Waarom wilde de bank de kredietovereenkomst niet meer verlengen?
Zo had de betreffende kredietnemer: (i.) jarenlang veel te optimistische prognoses bij de bank aangeleverd; (ii) leed de onderneming jaren achtereen forse verliezen (miljoenen euro’s); (iii) was de zekerheidspositie van de bank onder de maat en (iv.) hadden partijen een jaar eerder dezelfde discussie gevoerd en had de bank als laats kans nog eenmaal een verlening (van één jaar) aangeboden. Voor de kredietnemer kon de weigering van de bank een jaar later dan ook niet een verassing zijn geweest. Het hof oordeelde dat onder deze omstandigheden van de bank niet kon worden verlangd om aan de betreffende kredietbanknemer een nieuwe kredietovereenkomst toe te staan.
Welke lessen kunnen we leren?
Belangrijk om te onthouden is dat een bank rekening dient te houden met maatschappelijke belangen. In dat kader mag van een bank worden verwacht dat zij - ook na afloop van de kredietovereenkomst- nog enige tijd een zeker risico blijft lopen. De omstandigheid dat een kredietovereenkomst is afgelopen wegens het verstrijken van de overeengekomen tijdsduur is op zich zelf beschouwd dan ook geen reden voor een bank om te stoppen met financieren.
Als een bank de kredietovereenkomst niet meer wil verlengen, zal de kredietnemer in de gelegenheid moet worden gesteld om op zoek te gaan naar alternatieve financieringsbronnen. Een en ander uiteraard binnen de grenzen van het redelijke. De bank dient voldoende comfort te hebben dat de risico`s overzienbaar en overkomelijk zijn. Ten nadele van haar eigen positie zal een bank niet gehouden kunnen worden om door te financieren. Een bank is niet gehouden om het geld van haar spaarders op het spel te zetten als er geen realistische kans is dat de voormalig kredietnemer een alternatieve financieringsbron zal kunnen vinden. Als u met deze problematiek worstelt staan wij u graag terzijde. Het juiste onderscheid tussen de verschillende (tegenstrijdige) belangen is niet altijd eenvoudig te maken.