Het vonnis van een civiele rechtzaak is binnen, maar wordt het ook nageleefd?

Executie van een vonnis

Wanneer de veroordeelde partij niet binnen een redelijke termijn of binnen de termijn zoals de rechtbank dit heeft bepaald vrijwillig aan het vonnis voldoet, kan de andere partij overgaan tot executie van het vonnis. Hoe dat gaat kunt u lezen in de blog Van dagvaarding tot beslag.

Voor een onderneming is de beslaglegging vaak direct voelbaar. Zo kunnen bijvoorbeeld de liquiditeit, voortzetting van bedrijfsactiviteiten of de handelsrelatie onder druk komen te staan. 

Wat is een executiegeschil in een civiele zaak? 

De veroordeelde partij staat tegenover de executie niet machteloos. Zij kan de tenuitvoerlegging aanvechten via een executiegeschil op grond van art. 438 Rv. Een voorzieningenrechter oordeelt dan over de toelaatbaarheid van de executie. De voorzieningenrechter kan de tenuitvoerlegging schorsen, beslagen opheffen, zekerheidstelling eisen, of bevelen dat een derde de voortzetting van de tenuitvoerlegging van het vonnis moet gedogen dan wel zijn medewerking moet verlenen. 

Belangrijk om te beseffen: dit is een bijzondere, wettelijk geregelde toepassing van de kort geding procedure. 

De maatstaf waarmee de rechter toetst aan het kunnen aanvechten van de executie, hangt af van de status van het vonnis. In een civiele zaak geldt daarbij het volgende: 

1. In het geval dat het vonnis al onherroepelijk vaststaat dan komt schorsing pas in beeld als sprake is van misbruik van bevoegdheid. Een vonnis staat onherroepelijk vast als de termijn van 3 maanden voor hoger beroep is verstreken.

2. Als er daarentegen nog hoger beroep of cassatie loopt, dan dient een belangenafweging te worden gemaakt, waarbij uitvoerbaarheid zonder zekerheidstelling het uitgangspunt blijft. Dit volgt uit het arrest op HR 20  december 2019,  ECLI:NL:HR:2019:2026 (De Zeester). Daarnaast kan, in het geval sprake is van beslag, dit beslag zelfstandig worden aangetast. Dat is het geval indien het leggen van beslag, gelet op de omstandigheden bij de beslaglegging, disproportioneel is. Dit volgt uit het arrest HR 24 november 1995,  ECLI:NL:HR:1995:ZC1894 (Tromp/Regency). Beslag is een zwaar instrument en een rechter waakt ervoor dat deze niet wordt gebruikt gewoonweg om druk op de wederpartij te zetten of de wederpartij simpelweg dwars te zitten.

De rol van de civielrecht advocaat in een civiele zaak

Wat is de rol van de advocaat in dit geheel? 

• De advocaat heeft ten eerste een rol bij de interpretatie van het vonnis. Het is niet altijd duidelijk waar een vonnis specifiek toe verplicht, bijvoorbeeld wanneer de termijn voor een dwangsom is gaan lopen. 

• Verder stuurt de advocaat van de schuldeiser de deurwaarder aan tijdens de tenuitvoerlegging. 

• De advocaat van de veroordeelde kan een executie kort geding opwerpen, bijvoorbeeld ter schorsing van de tenuitvoerlegging. De advocaat toetst welke rechter bevoegd is, beoordeelt hoe groot de kans van slagen is en zal een rol vervullen bij de procesvoering.

• Ten slotte, helpt de advocaat van de schuldeiser bij het voorbereiden van de verdediging in het executie kort geding.

Conclusie

Met een vonnis in de hand, ben je er nog niet. Een vonnis executeren op zichzelf kan dus al voor een juridische discussie zorgen. In het geval onenigheid ontstaat over de executie van het vonnis, is het executiegeschil het instrument waarmee de naleving van een vonnis wordt getoetst en, zo nodig, wordt afgedwongen of geschorst. Voor ondernemers, die te maken krijgen met de executie van een vonnis, is vroegtijdig juridisch advies bepalend. Een civielrecht advocaat begeleidt dit traject van vonnis tot daadwerkelijke naleving, en voorkomt dat een juridische overwinning op papier zonder praktisch resultaat blijft. 

Wil je meer weten over het kort geding, tenuitvoerlegging van een vonnis of juist de schorsing ervan of heb je een andere vraag, dan kun je terecht bij onze afdeling handels- en ondernemingsrecht.