M&A in Duitsland

Duitse GmbH kopen

De Gesellschaft mit beschränkter Haftung (GmbH) is een van de meest populaire en veelgebruikte rechtsvormen voor bedrijven in Duitsland. De GmbH kenmerkt zich door de beperking van de aansprakelijkheid van de vennoten; zij zijn alleen aansprakelijk met hun kapitaalinleg, niet persoonlijk. Met haar duidelijk gedefinieerde interne structuren en processen zorgt de GmbH voor hoge transparantie en rechtszekerheid. Bovendien maakt de flexibiliteit in de vormgeving van de structuur van de GmbH en het bedrijfsbestuur het mogelijk om aanpassingen na de overname soepel te laten verlopen. De GmbH is een zelfstandige rechtspersoon, dit biedt juridische en fiscale voordelen.

Wat betekent een fusie of bedrijfsovername voor een bedrijf?

Ongeacht of het een nationale of internationale bedrijfsovername betreft en hoe deze is gestructureerd, volgt het transactieproces altijd een vergelijkbaar verloop. Allereerst moet er een geschikt bedrijf (in Duitsland) worden geïdentificeerd en moet men nagaan of het bedrijf een geschikt overnamedoel is door functionele, economische en juridische aspecten af te wegen. Na een succesvolle eerste contactopname wordt het te kopen Duitse bedrijf, voorafgaand aan de koopbeslissing, grondig onderzocht en geëvalueerd door advocaten en bedrijfsexperts. Vervolgens worden de contractdetails onderhandeld en tenslotte wordt de overnameovereenkomst ondertekend. De juridische overdracht van het bedrijf vindt plaats zodra alle in het contract overeengekomen voorwaarden zijn vervuld.

Verschil tussen een share deal en een asset deal

De overdracht van een onderneming kan in Duitsland op twee manieren plaatsvinden: 

Enerzijds is het mogelijk om een rechtspersoon te verwerven door middel van een aandelenkoop (zgn. share deal). In dit geval wordt een onderneming als geheel of haar aandelen gekocht. De uitwisseling vindt plaats op aandeelhoudersniveau door een eigendomsoverdracht, waarbij de onderneming als entiteit ongewijzigd blijft. Dit heeft als voordeel dat contractuele relaties met derden en bedrijfsrechten van de onderneming behouden blijven. Wel is het zo dat bij een share deal ook alle verplichtingen van het bedrijf worden overgenomen. Daarom is een volledige identificatie van oude verplichtingen en bestaande schulden van belang om het aansprakelijkheidsrisico voor jou als koper te minimaliseren. Let op: voor de koop is een notariële akte vereist. 

Anderzijds is het mogelijk om het vermogen van de rechtspersoon over te nemen door activa en passiva afzonderlijk te kopen (zgn. asset deal). In tegenstelling tot de share deal verkoopt de aandeelhouder hier niet zijn aandelen, maar verkoopt het bedrijf zijn vermogen – er vindt dus een prestatie-uitwisseling plaats op bedrijfsniveau. Bij een asset deal is het daarom belangrijk om nauwkeurig vast te stellen welke activa en passiva op de koper overgaan. Een zo gedetailleerd mogelijke lijst van over te dragen goederen, bij voorkeur door middel van inventarislijsten, moet worden opgenomen in de notariële akte – goederen die niet zijn vermeld, blijven bij de verkoper. Daarnaast kunnen contractuele relaties met derden alleen met toestemming van de derde partij worden overgedragen.

Belangrijk: Arbeidsovereenkomsten vormen een uitzondering, want op grond van § 613a BGB gaan ook bij een asset deal alle arbeidsovereenkomsten over naar de koper wanneer de overname als bedrijfsopvolging wordt gezien. Dit is het geval als een "economische eenheid die haar identiteit behoudt" wordt overgedragen. Het is niet altijd eenvoudig vast te stellen of hiervan sprake is, dit vergt een grondige beoordeling.

Voorbereiding op een fusie of bedrijfsovername in Duitsland

Geheimhoudingsverklaring (Non-Disclosure-Agreement)

Bij een bedrijfsovername wordt in Duitsland voorafgaand een geheimhoudingsovereenkomst ondertekend, afgestemd op de behoeften van de partijen. Het contract bevat de verplichting van beide partijen om de in de overeenkomst genoemde informatie vertrouwelijk te behandelen en regelt het gebruik van deze informatie. Bovendien worden de gevolgen van schendingen van de overeenkomst vastgelegd. Hierdoor wordt het mogelijk om informatie tussen verkoper en koper uit te wisselen zonder dat deze in de openbaarheid of bij concurrenten terechtkomt.

Intentieverklaring/ letter of intent)

De intentieverklaring wordt meestal in het begin van de onderhandelingen door de koper aan de potentiële verkoper verstrekt en is een indicatief aanbod van de koper. Deze dient om de plannen van de koper met betrekking tot de transactie zo vroeg mogelijk te verduidelijken. De inhoud betreft meestal een nadere omschrijving van het overnameobject, een toelichting op de prijsverwachtingen en een tijdspad voor het verdere proces. Het document is in principe niet juridisch bindend, maar benadrukt de ernst van de interesse.

Due-Diligence

Een gedegen due diligence-onderzoek is essentieel en omvat een volledige risicoanalyse van alle relevante juridische, fiscale, financiële en organisatorische aspecten. Naast de financiële gezondheid moeten juridische, fiscale, operationele en culturele factoren voldoende aandacht krijgen. Dit helpt om verborgen problemen vroegtijdig te identificeren en deze af te dekken door middel van garanties in de koopovereenkomst.

Koopcontract

De koopovereenkomst regelt, naast de bedrijfsoverdracht en de koopprijsbetaling, de juridische, operationele en fiscale risico's tussen de contractpartijen. Met specifieke garantie- en vrijwaringsclausules kan het aansprakelijkheidsrisico voor de koper worden beperkt, terwijl op verkoper het aansprakelijkheidskader wordt beperkt. Ook staan er in het koopcontract bepalingen over de arbeidsrechtelijke overdracht van het bedrijf en concurrentieverboden. Bij grotere transacties is het van belang of de bedrijven onder Duits of Europees kartelrecht vallen en meldingen bij de kartelautoriteiten nodig zijn.

Fiscale gevolgen Duitsland

Bij het plannen van een bedrijfsovername moet je altijd de fiscale gevolgen in gedachten houden, naast de strategische doelen. Schakel een belastingadviseur in om je te adviseren in jouw specifieke situatie. Wij helpen je graag om contact te leggen met Duitse belastingadviseurs die ons team ondersteunen bij de transactie.

Advocaat voor Duits ondernemingsrecht

Ten slotte is het belangrijk om te benadrukken dat bedrijfstransacties weliswaar lucratief kunnen zijn, maar ook risico’s meebrengen. Een zorgvuldige aanpak en professionele ondersteuning kunnen het verschil maken tussen een succes en een mislukking.

Met name bij een bedrijfsovername met een internationale dimensie, dus over de landsgrenzen heen, moeten enkele bijzonderheden in acht worden genomen. Allereerst moet de vraag naar het toepasselijke nationale recht worden verduidelijkt. De contractuele vrijheid van de partijen is immers slechts toegestaan binnen de grenzen van de wettelijke bepalingen, die afhankelijk van het nationale recht kunnen verschillen. Het toepasselijke recht geeft dus het kader aan en formuleert de richtlijnen voor de vormgeving van het contract.

Daarnaast ontstaan er, vanuit materieelrechtelijk oogpunt, bijzondere uitdagingen door het samenspel van twee verschillende rechts- en contractculturen, waar in de contractvorming rekening mee moet worden gehouden.

Bij een grensoverschrijdende bedrijfsovername moeten, naast de fundamentele juridische, fiscale, financiële en organisatorische eisen, ook nationale bijzonderheden in acht worden genomen. Dit vereist niet alleen vakkennis, maar ook ervaring met grensoverschrijdend recht. Professionele ondersteuning is in dit proces onmisbaar. Daarom is het aan te raden om vanaf het begin juridische ondersteuning te zoeken en het overnameproces door een advocaat te laten begeleiden.

Contact

Voor vragen over het Duitse ondernemingsrecht staat onze Duitse advocaat, de heer Markus Sporleder, je graag te woord. Hierbij zijn contactgegevens: Markus Sporleder, Duitse advocaat voor ondernemingsrecht, [email protected], +31 (0) 6 82  06 97 38.

Contact opnemen