Duitse algemene voorwaarden

Algemene voorwaarden – in het Duits ook “AGB”, kort voor “allgemeine Geschäftsbedingungen” genoemd - zijn voor een veelvoud aan contracten vooraf geformuleerde contractvoorwaarden die je als ondernemer bij het sluiten van een contract aan de contractpartner voorlegt. Als Nederlandse ondernemer zul je waarschijnlijk al gebruik maken van "algemene voorwaarden" voor binnenlandse zaken. De wettelijke regelingen daarvoor zijn te vinden in Boek 6, Art. 231 e.v. Burgerlijk Wetboek (Art. 6:231 e.v. BW).

Algemene voorwaarden in Duitsland

Als je ook zakelijke relaties in Duitsland nastreeft, of al zakelijke verbindingen met Duitse bedrijven hebt, is het ook aan te raden algemene voorwaarden te gebruiken. De regelingen voor algemene voorwaarden zijn in het Duitse recht te vinden in Art. 305 e.v. BGB (Bürgerliches Gesetzbuch).

Algemene voorwaarden Duits

Nu zou je op het idee kunnen komen om de reeds voorhanden Nederlandse AGV gewoon naar het Duits te vertalen en deze dan als AGB in het zakelijk verkeer met Duitse bedrijven en/of consumenten te gebruiken. Dit is echter dringend af te raden! Dit geldt ook voor het zelf opstellen van algemene voorwaarden of het gebruik van voorbeeld-AGB. Het is altijd raadzaam de toepasbaarheid van je AGB voor het grensoverschrijdende zakelijke verkeer nauwkeurig te controleren en individueel aan te passen aan de eigen zakelijke vereisten.

Toepasselijkheid van de Algemene Voorwaarden

Toepasselijkheid naar Duits recht

Zodat de algemene voorwaarden rechtsgeldig van kracht zijn, is eerst een effectieve opname van de AGB nodig. De algemene voorwaarden moeten dusdanig aan je contractpartner bekend worden gemaakt, dat deze een effectief onderdeel van het contract worden. Daarvoor is volgens Duits recht vereist dat er vóór of tijdens het afsluiten van het contract uitdrukkelijk op de AGB wordt gewezen. Bovendien moet er voor de andere contractpartij een redelijke gelegenheid hebben bestaan om kennis te nemen van jouw algemene voorwaarden. De AGB moeten daarbij overzichtelijk, transparant en begrijpelijk zijn opgesteld. Onverwachte of verrassende clausules (“onredelijk bezwarend”), waarmee de andere partij redelijkerwijs niet hoeft te rekenen, worden daarom geen onderdeel van het contract.

Toepasselijkheid naar Nederlands recht

Voor de rechtsgeldige opname van de AVG volgens Nederlands recht bestaan verschillende mogelijkheden. Belangrijk is echter dat er voor de andere contractpartij voor of tijdens het sluiten van het contract een mogelijkheid tot kennisname van de AVG bestaat. In dat opzicht moeten de algemene voorwaarden aan de andere contractpartij voor of tijdens het sluiten van het contract worden overhandigd. Als overhandiging van de AVG niet mogelijk is, volstaat ook een mededeling over de toepassing van de algemene voorwaarden en de mogelijkheid voor de contractpartner om hierin inzage te hebben. Als het contract elektronisch tot stand komt, is een terbeschikkingstelling van de AVG nodig, zodat deze opgeslagen en op een later tijdstip weer opgeroepen kunnen worden. Bovendien bestaat ook de mogelijkheid om de voorwaarden bij de rechtbank of bij de Kamer van Koophandel te deponeren.

Toepasselijkheid naar internationaal recht

Nu de vraag beantwoord is welke eisen het Duitse en Nederlandse recht stellen aan een effectieve opname van algemene voorwaarden, blijft nog de vraag open onder welk recht de vraag, of een effectieve opname daadwerkelijk heeft plaatsgevonden, valt. Dit wordt in het internationale handelsverkeer bepaald door het zogenaamde zakelijke statuut uit Art. 10 Rome I-VO.

Conflicterende AGB in de B2B-context

Als het bij de contractpartner ook om een bedrijf gaat, bestaat de mogelijkheid dat deze contractpartner eveneens over een AGB beschikt, waarvan hij de geldigheid nastreeft en daarom eveneens naar zijn eigen AGB verwijst. Het hieruit voortvloeiende probleem, welke AGB dan van

toepassing zijn ("battle of forms"), wordt in de verschillende rechtsordes verschillend gehanteerd. De Duitse rechtspraak lost de vraag op volgens de zogenaamde theorie van resterende geldigheid. De respectievelijke algemene voorwaarden zijn slechts voor zover geldig, als dat ze elkaar niet tegenspreken. Komt het tot een botsing van individuele clausules, vinden deze geen toepassing, maar grijpen de algemene wettelijke regelingen in. Daartegenover staat Artikel 6:225 lid 3 van het Nederlands Burgerlijk Wetboek, die bepaalt dat in het geval dat aanbod en aanvaarding zich op verschillende algemene voorwaarden beroepen, de tweede verwijzing geen effect heeft, als niet tegelijkertijd de geldigheid van de in de verwijzing genoemde algemene voorwaarden uitdrukkelijk wordt afgewezen. Deze regeling is een bijzonderheid in het Europese en internationale recht, omdat het ingaat tegen de anders prevalerende Knock-Out-regel. Ze is daarom van grote relevantie voor de effectieve opname van algemene voorwaarden in de praktijk en moet strategisch in overweging genomen worden.

Aansprakelijkheid algemene voorwaarden

Om de andere contractpartij te beschermen tegen een onredelijke benadeling, moeten de algemene voorwaarden aan bepaalde eisen voldoen. Volgens Duits recht wordt in het kader van de AGB-controle de rechtsgeldigheid van de clausules gecontroleerd aan de hand van de §§ 307 e.v. BGB. In dat opzicht geldt dat clausules die slechts de wettekst herhalen niet controleerbaar zijn. Wettelijke bepalingen die constitutief zijn en daarom niet door contractuele regelingen kunnen worden opgeheven, gelden ongeacht afwijkende regelingen. Deze behoeven dan geen controle, omdat de wet geldt. § 309 BGB stelt vervolgens de clausuleverboden zonder mogelijkheid tot beoordeling vast, en § 308 bepaalt de clausuleverboden met mogelijkheid tot beoordeling. § 307 BGB omvat tenslotte de algemene clausule voor de rechtsgeldigheid van AGB.

Vergelijkbare regels gelden in Nederland. In Art. 6:236-238 BW is een lijst van clausules opgenomen die, als ze voorkomen, ofwel gedeeltelijk een onredelijkheid jegens consumenten vaststellen (zogenaamde Zwarte Lijst) ofwel een vermoeden van de ongeldigheid van deze AGB-clausules uitspreken (zogenaamde Grijze Lijst). In het eerste geval zijn de AGB in elk geval vernietigbaar. Voor het tweede geval geldt een bewijslastomkering, zodat de clausule alleen dan wordt opgeheven, als het wettelijke vermoeden niet wordt weerlegd. Deze lijsten kunnen door consumentenverenigingen en verenigingen ter bevordering van commerciële belangen worden beperkt of uitgebreid. Echter staat het Nederlandse recht een aanzienlijk verdergaande uitsluiting van aansprakelijkheid toe dan in Duitsland toelaatbaar is.

Misbruikelijke clausules in consumentencontracten

Als je streeft naar contractuele relaties met consumenten, is het naleven van wettelijke grenzen van bijzonder belang. In de uitspraak van 8 december 2022 heeft het Hof van Justitie van de Europese Unie (HvJ EU) namelijk beslist dat een gebruiker van misbruikelijke clausules in consumentencontracten zijn vorderingen tegen een contractbreuk plegende consument niet kan handhaven. In het kader daarvan werd niet alleen de desbetreffende schadevergoedingsclausule als ongeldig verklaard, maar werd ook het dichten van deze leemte door het toepassen van aanvullende nationale regelgeving verboden.

Rechtszaak Duitsland

Heb je vragen over het onderwerp algemene voorwaarden in Duitsland? Of heb je juridische bijstand nodig op dit gebied? Onze advocaat en expert Marcus Sporleder heeft vele jaren ervaring in het bijstaan van internationale cliënten in de Duitse rechtssfeer. Vanwege de nabijheid van de Nederlandse grens heeft hij ook cliënten uit dit land bijgestaan bij het afdwingen van hun rechten in het buurland.

Advocaat contractenrecht Duitsland

Heb je vragen met betrekking tot contractenrecht in Duitsland? Bijvoorbeeld over de beëindiging/vernietiging van een contract? Of heb je advies nodig over een internationale koopovereenkomst met een Duitse partij? Neem gerust contact op met onze Duitse advocaat Markus Sporleder, per e-mail aan [email protected] of per telefoon op +31 6 82 06 97 38.

Lees hier een blog over onze Duitse advocaat Markus Sporleder

Contact opnemen

Heeft u vragen over het gebruik van Algemene Voorwaarden in het Duitse zakelijke verkeer? Heeft u advies nodig bij het vormgeven van specifieke AGB-clausules? Wij van Damsté staan tot uw beschikking met onze professionele expertise in het Nederlandse, Duitse en internationale contractenrecht. Neem gerust doelgericht contact op met één van onze Duitse of Nederlandse advocaten.

Contact opnemen