Wat zijn de gevolgen van een faillissement voor mijn overeenkomst?

De hoofdregel staat nog altijd fier overeind. Het faillissement van de schuldenaar brengt geen wijziging in lopende overeenkomsten en de daaruit voortvloeiende verplichtingen. Hier wringt de schoen.  Een curator zal in de regel de meeste overeenkomsten niet willen of kunnen nakomen. De contractspartijen van de gefailleerde schuldenaar moeten zich daarom door de hoofdregel niet in slaap laten sussen. In veruit de meeste gevallen is er te weinig actief om alle schuldeisers tevreden te kunnen stellen.

De hoofdregel nader beschouwd

Laat een curator weten niet na te zullen komen, dan treedt het verzuim van rechtswege in. De betreffende schuldeiser kan daarna de overeenkomst door middel van ontbinding beëindigen. Een ingebrekestelling is niet vereist. Vervolgens kan de betreffende partij zijn vordering in het faillissement indienen. Voor enkele soorten vorderingen (o.a. loon en huur) maakt de faillissementswet op deze regel belangrijke uitzonderingen. 

Contractspartijen kunnen betrekkelijk eenvoudig aan de wettelijke regeling omtrent de beëindiging van overeenkomsten in faillissementssituaties ontsnappen. Het opnemen van één of meer opzeggingsgronden is voldoende. Doet een opzeggingsgrond zich voor dan zal in de regel de gesloten overeenkomst tussentijds kunnen worden beëindigd. Het is daarom gebruikelijk om overeen te komen dat een faillissement of surseance een opzeggingsgrond is. Zo wordt voorkomen dat gewacht moet worden, totdat de curator verklaart niet na te zullen komen.

Contact opnemen

Kan ik van concurrente handelscrediteur promoveren tot boedelschuldeiser?

Vorderingen uit hoofde van voortijdig beëindigde overeenkomsten hebben een lage rangorde en worden pas na de boedelvorderingen en vorderingen van de fiscus en UWV (preferente vorderingen) voldaan. Om die reden blijven vorderingen uit hoofde van voortijdig beëindigde overeenkomsten in de meeste gevallen onbetaald. Dit in tegenstelling tot boedelvorderingen. Boedelvorderingen moeten eerst worden voldaan voordat een uitkering aan andere schuldeisers kan plaatsvinden. Iedere schuldeiser wil daarom graag dat zijn vordering promoveert tot boedelvordering. Over dit onderwerp wordt dan ook al decennia geprocedeerd.

Voor een promotie tot boedelschuldeiser is meer nodig dan een beëindiging door de curator van mijn overeenkomst

Sinds het begin van de jaren ‘90 van de vorige eeuw achtte de Hoge Raad voor de kwalificatie als boedelschuld doorslaggevend of de vordering door toedoen van de curator was ontstaan. Hiervan was al sprake als een curator een overeenkomst door middel van opzegging beëindigde. Deze jurisprudentie werkte een wildgroei aan boedelvorderingen in de hand. Boedelvorderingen konden zo heel eenvoudig ontstaan. Enkele jaren geleden heeft de Hoge Raad hieraan een einde gemaakt. Boedelschulden ontstaan niet langer omdat een curator voortijdig een overeenkomst beëindigt.

Hoe om te gaan met prestaties die door de curator worden voldaan, zonder daar tegenover een vergoeding staat.

Hiervan is bijvoorbeeld sprake als de gefailleerde schuldeiser juridisch eigenaar is van een onroerende zaak en de het gebruik door de economisch eigenaar moet dulden. De Hoge Raad oordeelde hierover dat een overeenkomst na het faillissement blijft bestaan, maar dat dit niet betekent dat een schuldeiser de rechten uit die overeenkomst kan blijven uitoefenen alsof er geen faillissement was. De curator beschikt echter niet over de bevoegdheid om actief te wanpresteren. 

Kort en goed

De afwikkeling van overeenkomsten in faillissementssituaties is een bron van geschillen. Daarin zal geen verandering komen. In faillissement is er per definitie te weinig om te verdelen en de belangen van sommige schuldeisers zijn soms groot.