Nieuwe Europese verpakkingsregels
Met de invoering van de nieuwe Europese verpakkingsregels in de Packaging and Packaging Waste Regulation (PPWR) worden bedrijven geconfronteerd met nieuwe verplichtingen die de hele levenscyclus van verpakkingen raken. De eerste concrete verplichtingen gaan in op 12 augustus 2026. Dat lijkt ver weg, maar de impact is groot – en voorbereiding is cruciaal.
Waarom de PPWR zo belangrijk is
De PPWR heeft een duidelijk doel: het drastisch verminderen van verpakkingsafval en het stimuleren van een circulaire economie. Dat betekent meer focus op herbruikbaarheid, recyclebaarheid en het beperken van schadelijke stoffen. Voor bedrijven verandert verpakkingsbeleid daarmee van een operationele keuze naar een strategisch onderwerp.
Eén bedrijf, meerdere rollen
Een belangrijk uitgangspunt binnen de PPWR is dat je per verpakking moet bepalen welke rol je hebt. Elke rol heeft verschillende verplichtingen op grond van de PPWR. Gebruik je meerdere soorten verpakkingen? Dan kun je ook meerdere rollen tegelijk vervullen.
De belangrijkste rollen zijn:
-
Fabricant: bedrijven die verpakkingen of verpakte producten onder eigen naam of merk laten ontwikkelen of produceren.
-
Importeur: partijen die verpakkingen vanuit niet-EU-landen op de markt brengen.
-
Distributeur: bedrijven die verpakkingen verder verspreiden binnen de keten.
-
Producent: een rol die afhankelijk van de situatie kan gelden voor producenten, importeurs of distributeurs.
Bedrijven moeten per product bekijken welke rol zij hebben. In de praktijk betekent dit dat veel bedrijven meerdere petten tegelijk dragen. Denk aan een webshop die naast producten van derden ook eigen merkproducten verkoopt: die kan tegelijk producent, importeur én distributeur zijn.
Uitgebreide producentenverantwoordelijkheid
Een van de belangrijkste pijlers van de PPWR is de uitgebreide producentenverantwoordelijkheid. Bedrijven worden verantwoordelijk voor hun verpakkingen vanaf ontwerp tot en met de afvalfase.
Concreet betekent dit:
-
Verpakkingen moeten voldoen aan eisen voor ontwerp, materiaalgebruik en recyclebaarheid
-
Je moet per verpakking een conformiteitsverklaring kunnen overleggen
-
Schadelijke stoffen, zoals PFAS in voedselverpakkingen, worden beperkt
-
Verpakkingen moeten traceerbaar zijn via identificatiecodes
Daarnaast moeten de lidstaten in de EU uiterlijk in 2027 sancties invoeren voor schendingen van de verplichtingen in de PPWR.
Nieuwe verplichtingen voor online handel
Voor webshops verandert door de PPWR veel. Een opvallende maatregel is de verplichting om per EU-land een gemachtigde aan te stellen wanneer je verpakkingen levert aan eindgebruikers in andere lidstaten.
Deze gemachtigde regelt de registratie en naleving van de lokale regels. Zonder deze vertegenwoordiging mag je geen verpakkingen meer leveren aan klanten in dat land. Dit kan vooral voor kleinere webshops een flinke uitdaging zijn.
Richtsnoeren bieden extra houvast
In maart 2026 heeft de Europese Commissie aanvullende richtsnoeren gepubliceerd, samen met een uitgebreide FAQ. Deze documenten geven verduidelijking bij onderdelen van de PPWR waar in de praktijk veel vragen over bestaan.
Hoewel deze richtsnoeren nog formeel moeten worden vastgesteld, zijn ze nu al waardevol als handleiding bij de uitleg van de bepalingen van de PPWR. Het blijft wel belangrijk om de verordening zelf als uitgangspunt te nemen.
Wat kun je doen om jouw bedrijf voor te bereiden?
De veranderingen vragen om tijd, afstemming met leveranciers en soms zelfs aanpassing van je product- of verpakkingsstrategie. Dit kun je nu al doen:
-
Breng je verpakkingen in kaart: zorg voor een volledig overzicht van alle verpakkingen die je gebruikt, inclusief materialen en herkomst.
-
Vraag informatie op bij leveranciers: je moet straks kunnen aantonen waar je verpakkingen uit bestaan. Begin op tijd met het verzamelen van die gegevens.
-
Kijk kritisch naar je afvalstromen: door beter te scheiden en te kiezen voor eenvoudigere materialen, kun je kosten besparen en voldoen aan de nieuwe eisen.
-
Herzie je processen: verpakkingen raken meerdere afdelingen: inkoop, logistiek, compliance. Zorg dat iedereen op één lijn zit.
-
Werk samen met partners: afvalverwerkers en adviseurs kunnen helpen om kansen te identificeren en je processen te verbeteren.
Conclusie
De PPWR dwingt bedrijven om anders naar verpakkingen te kijken. Het gaat niet langer alleen om bescherming en transport, maar ook om verantwoordelijkheid en duurzaamheid. Door je nu goed voor te bereiden, voorkom je problemen én profiteer je van efficiëntere processen en lagere kosten. Als jij vragen hebt over de verplichtingen die voor jouw bedrijf gelden, kunnen de advocaten van de sectie handelsrecht en ondernemingsrecht van Damsté jou helpen.
Heb jij vragen over de PPWR of andere ESG-gerelateerde onderwerpen? Neem dan gerust contact met ons op.
Contactformulier
Heb je een vraag? Stel die dan gerust. Wij nemen zo snel mogelijk contact met je op.