In welke gevallen komt het tot een uitstoting? (3/6)

Voor wie? 

De uitstotingsprocedure kan worden gestart door één of meer aandeelhouders die gezamenlijk ten minste één derde van het geplaatste kapitaal in de vennootschap bezitten.
Deze aandeelhouders kunnen dan de Ondernemingskamer verzoeken om een andere aandeelhouder uit te stoten.

Wat is de uitstotingsnorm?

Niet elk lastig of storend gedrag is voldoende voor uitstoting. De wet stelt dat het gedrag van de aandeelhouder zó ernstig moet zijn dat het:

• het belang van de vennootschap aantast;
• leidt tot verstoring van besluitvorming in de aandeelhoudersvergadering; of
• het voortbestaan van de onderneming in gevaar brengt.

Het gaat dus om meer dan een meningsverschil of botsende persoonlijkheden. De lat ligt aanzienlijk hoger dan bij een gewone schadeclaim wegens onrechtmatig handelen. Een aandeelhouder die zich slechts lastig gedraagt, kan hooguit te maken krijgen met:

• kritiek tijdens de aandeelhoudersvergadering,
• een beperking van stemrecht, of
• een vordering tot schadevergoeding,

maar niet met uitstoting.

De belangenafweging door de rechter

Bij elke uitstotingszaak maakt de rechter een zorgvuldige belangenafweging. Hij beoordeelt of:

• het belang van de vennootschap om van de aandeelhouder af te komen zwaarder weegt dan,
• het belang van de aandeelhouder om zijn aandelen te behouden.

De vergoeding die de uitgestoten aandeelhouder ontvangt voor zijn aandelen, telt in deze afweging niet mee, die compensatie is immers onderdeel van de procedure zelf.

Hoedanigheidscriterium onder oud recht

Vóór invoering van de Wagevoe gold een beperkend criterium: alleen gedrag in de hoedanigheid van aandeelhouder kon leiden tot uitstoting. Gedrag buiten die rol, bijvoorbeeld als concurrent, werknemer of bestuurder, viel daarbuiten. Rechters konden dus pas uitstoting toestaan als het gedrag binnen de vennootschap zó ontwrichtend was dat de aandeelhoudersvergadering volledig vastliep. Gedrag in een andere rol, hoe schadelijk ook, telde simpelweg niet mee.

Hoedanigheidscriterium onder het huidige recht

De Wagevoe heeft deze beperking opgeheven. De rechter mag nu óók kijken naar gedrag buiten de rol van aandeelhouder, zolang dat gedrag het belang van de vennootschap schaadt.

Voorbeeld: Een aandeelhouder die tevens bestuurder is en zich in die functie ernstig misdraagt, kan nu wél worden uitgestoten. Onder de oude regels was dat niet mogelijk. 

Kort gezegd: De eis dat het alleen om gedrag als aandeelhouder moet gaan, is vervallen.
De rechter mag voortaan ook ander schadelijk gedrag meewegen in zijn beslissing. De procedurele aspecten van deze wijziging zijn uitgebreid besproken in Blog 2: Wijzigingen in de procedurele aspecten van de geschillenregeling.

Praktisch belang van de uitstotingsprocedure

Wanneer binnen een vennootschap sprake is van schadelijk gedrag door een aandeelhouder, kan een uitstotingsprocedure een krachtig middel zijn om:

• de rust en werkbaarheid binnen de organisatie te herstellen, en
• de continuïteit van de onderneming te waarborgen.

Mocht je benieuwd zijn hoe de uittredingsprocedure in zijn werk gaat? Dat lees je in de volgende blog. Bij vragen neem contact op met Corné Stukker, advocaat handels- en ondernemingsrecht.

Bekijk ook eens onze andere artikelen uit deze reeks over de geschillenregeling en de enquêteprocedure:

1. Een geschil tussen aandeelhouders, wat nu?
2. Wijzigingen in de procedurele aspecten van de geschillenregeling