De Wet Vifo in faillissement: waar moet je rekening mee houden?

Hoe werkt de Wet Vifo?

Zowel de verwerver als de doelonderneming moeten een verwervingsactiviteit melden bij de Minister van Economische Zaken en Klimaat. In de praktijk verloopt deze melding via het Bureau Toetsing Investeringen (BTI). De minister beoordeelt vervolgens of de transactie een risico kan vormen voor de nationale veiligheid.

De voorgenomen verwervingsactiviteit mag pas plaatsvinden nadat de minister heeft medegedeeld dat geen toetsingsbesluit nodig is, of nadat zo’n besluit is genomen. De minister heeft daarvoor acht weken de tijd. Als een toetsingsbesluit is vereist, moet een aanvraag worden ingediend en begint een nieuwe termijn te lopen. Het gehele traject kan een aantal weken tot maanden in beslag nemen.

Moet de curator een melding doen? 

De Raad van State heeft meermaals geoordeeld dat de curator, in zijn hoedanigheid van beheerder van de boedel, verantwoordelijk is voor de naleving van publiekrechtelijke verplichtingen. Het ligt voor de hand dat dit ook geldt voor de verplichtingen die voortvloeien uit de Wet Vifo.

Wanneer zich dus een verwervingsactiviteit voordoet, moet (ook) de curator ervoor zorgen dat de vereiste melding wordt gedaan. Een eventuele bestuurlijke boete vanwege de niet-naleving van de Wet Vifo zal een boedelschuld zijn, gelet op het arrest Ridderkerkse Taxicentrale. 

Welke ondernemingen vallen onder de Wet Vifo?

Er zijn verschillende publiekrechtelijke besluiten die het toepassingsbereik van de Wet Vifo nader bepalen. Het bereik is vrij ruim: de wet is onder andere van toepassing op grote ondernemingen in de gas-, elektriciteits- en telecommunicatiesector, maar ook op kleine startups, waaronder startups die voortkomen uit universiteiten.

Voorbeelden van sectoren die onder de wet vallen zijn ondernemingen die actief zijn in technologieën zoals kwantumtechnologie, fotonica (lichttechnologie) en semiconductortechnologie (halfgeleiders).

Praktijkervaring 

Recent is één van onze collega’s benoemd tot curator in een faillissement van een onderneming die onder het bereik van de Wet Vifo viel. Omdat we concludeerden dat de curator gehouden is een melding te doen, hebben we dat gedaan. De minister heeft vervolgens beslist dat geen toetsingsbesluit nodig was, waardoor het lukte de onderneming door te starten.

Tips

Op basis van deze ervaring hebben we drie tips voor ondernemers en collega-curatoren:

1. Voor de ondernemer en curator: het doen van een melding vraagt om een gedegen voorbereiding, en de doorlooptijden kunnen in theorie lang zijn. De gevolgen van het niet naleven van de Wet Vifo zijn aanzienlijk: naast risico’s voor de nationale veiligheid kan de minister de verwervingsactiviteit terugdraaien en een bestuurlijke boete opleggen. Onderschat het dus niet.  
   
   
2. Voor de ondernemer en curator: hoe sneller Bureau Toetsing Investeringen over de benodigde informatie beschikt, bijvoorbeeld via een conceptmelding, hoe sneller de minister kan beslissen of een toetsingsbesluit nodig is. Dit vergroot de kans op een succesvolle doorstart. Neem dus tijdig contact op met Bureau Toetsing Investeringen.
   
   
3. Voor de curator: doe zorgvuldig vooronderzoek. Zijn er rode vlaggen bij bepaalde partijen? De website van Rijksoverheid Ondernemend Nederland bevat handige tips. Denk bijvoorbeeld na over wie toegang krijgt tot een dataroom en welke data je deelt.

Experts

Overweeg je een doorstart met een onderneming die onder het bereik van de Wet Vifo valt, of heb je misschien een zekerheidsrecht op activa van een onderneming die onder het bereik van de Wet Vifo valt, neem dan vrijblijvend contact op met één van onze experts, Jetse Eringa, Joyce Schulte of Maarten Remmink. We staan je graag bij!