Het opzeggen van een franchiseovereenkomst

Uitspraak Hoge Raad

In de zaak tegen Leen Bakker waren de franchisenemers het primair niet eens met de opzegging van de franchiseovereenkomsten en subsidiair niet eens met een opzegging die niet gepaard is gegaan met het tegelijkertijd aanbieden van een vergoeding waardoor deze opzegging volgens de franchisenemers niet rechtsgeldig zou zijn. 

De kantonrechter oordeelde dat de franchiseovereenkomsten rechtsgeldig zijn opgezegd, aangezien de franchisenemers dit contractueel hebben afgesproken en Leen Bakker zich heeft gehouden aan de opzegtermijn.

Het hof oordeelde daarentegen dat Leen Bakker weliswaar de franchiseovereenkomsten rechtsgeldig heeft opgezegd, maar dat Leen Bakker wél gehouden is een vergoeding daarvoor aan de franchisenemers te betalen. Hieraan legt het hof ten grondslag dat de franchiseovereenkomst voorziet in een mogelijkheid tot opzegging en dat Leen Bakker dit dan ook mocht doen, maar dat dit volgens het hof wél gepaard moet gaan met een vergoeding vanwege de jarenlange relatie tussen partijen, de verwachtingen bij de franchisenemers, de nog lopende investeringen van de franchisenemers en de omstandigheid dat de franchisenemers geen verwijt kan worden gemaakt. Het was een strategische keuze vanuit Leen Bakker. Dat maakt dat zij een vergoeding verschuldigd is aan de franchisenemers, aldus het hof. 

De Hoge Raad gaat met het hof mee en bevestigt dat het aanbieden van een vergoeding aan de franchisenemers in dit geval verplicht is, maar dat dit niet tegelijkertijd met de opzegging hoeft. Echter, omstandigheden van het geval kunnen wel meebrengen dat tegelijkertijd met de opzegging van de franchiseovereenkomst een vergoeding moet worden aangeboden aan de franchisenemers. 

Duurovereenkomst

Een franchiseovereenkomst wordt juridisch gezien als een duurovereenkomst. Een duurovereenkomst die voorziet in een opzegregeling, is in beginsel op grond van die regeling opzegbaar. Partijen kunnen contractueel afspreken of de overeenkomst tussentijds opgezegd mag worden en welke opzegtermijn daarvoor gehanteerd moet worden. 

Opzegging een franchiseovereenkomst

Een franchiseovereenkomst kan bestaan voor bepaalde tijd of voor onbepaalde tijd. 

Bij een franchiseovereenkomst voor bepaalde tijd waarin geen tussentijdse opzegregeling is overeengekomen, is het in beginsel niet mogelijk om tussentijds op te zeggen. De franchiseovereenkomst eindigt immers van rechtswege op de vervaldatum of wordt dan van rechtswege verlengd. Als de franchiseovereenkomst dan toch wordt opgezegd, kan dit gepaard gaan met schadevergoeding.

Bij een franchiseovereenkomst voor onbepaalde tijd waarin geen tussentijdse opzegregeling is overeengekomen, mag er in beginsel tussentijds worden opgezegd. De opzegtermijn hangt dan af van meerdere factoren, zoals de duur van de samenwerking en de gedane investeringen. Een te korte opzegtermijn kan de franchisegever ook nopen tot schadevergoeding aan de franchisenemer. 

Volgens de arresten van de Hoge Raad van 29 november 2024 is het mogelijk dat de opzegging van een franchiseovereenkomst gepaard moet gaan met een vergoeding, maar dat hoeft niet altijd of niet altijd gelijktijdig met de opzegging. De Hoge Raad geeft aan dat dit alles te maken heeft met de omstandigheden van het geval. Indien de opzegging volledig in de sfeer van de franchisegever ligt, is het meer voor de hand liggend dat een vergoeding moet worden betaald aan de franchisenemer. Daarnaast kan het ook noodzakelijk zijn om gelijktijdig met een opzegging een vergoeding aan te bieden. Hierbij kan gedacht worden aan de situatie dat de franchisegever een zeer korte opzegtermijn hanteert of de situatie dat de financiën van de franchisenemer dusdanig afhangen van een vergoeding op korte termijn. De Hoge Raad houdt het algemeen en geeft aan dat voorgaande afhankelijk is van alle omstandigheden van het geval. 

Contact

Kortom, bij het beëindigen van een franchiseovereenkomst moet men goed bewust zijn van de diverse risico’s en eventuele verplichtingen. Voor vragen of overleg over franchiseovereenkomsten kunt u contact opnemen met mr. Max Roetman.