De CSDDD: werkzaamheden van grote bedrijven onder de loep

Een verdere ontwikkeling van de ESG-wetgeving

Het is zo ver, op 25 juli 2024 is de nieuwe richtlijn over duurzaamheidsplichten voor bedrijven in werking getreden. De CSDDD valt onder de ESG-wetgeving van de EU. Zij legt vanaf 2027 de volgende zorgplichten op aan grote bedrijven:

• Het opstellen van een due diligence beleid en het integreren van passende zorgvuldigheid in alle relevante onderdelen van het beleid.
• Het identificeren en beoordelen van (potentiële) nadelige effecten van het bedrijf op milieu en mensenrechten. Voorbeelden van negatieve effecten zijn kinderarbeid, arbeidsuitbuiting, vervuiling, excessief waterverbruik en verstoring van de biodiversiteit. Hiervoor moeten bedrijven grondig onderzoek doen in zijn keten van activiteiten. Het onderzoek moet ook zien op zakelijke partners die activiteiten voor of namens het bedrijf uitvoeren. Hierbij valt de denken aan de toeleveranciers, producenten en distributeurs.
• De preventie, beperking en beëindiging van de boven genoemde (potentiële) nadelige effecten. Hiervoor moeten bedrijven passende maatregelen nemen. Dit kunnen bijvoorbeeld zijn het opstellen van een herstelplan, financiële compensatie, of contractuele garanties en de verificatie van de naleving ervan. Bij de toepassing van passende maatregelen mogen bedrijven zelf prioriteiten stellen.
• Het opzetten van een klachtenprocedure voor slachtoffers, werknemers en andere belanghebbenden.
• Het jaarlijks monitoren en rapporteren over de activiteiten en de genomen maatregelen in hun waardeketen. De rapportages moeten publiekelijk toegankelijk zijn.
• Het tegengaan van klimaatverandering door het opstellen van een overgangsplan. Daarin wordt uitgelegd hoe het bedrijf wil bijdragen aan het behalen van de klimaatdoelstellingen van het klimaatakkoord van Parijs, dus de beperking van de opwarming van de aarde tot 1,5 graden.

Voor welke bedrijven gelden deze zorgplichten?

Het toepassingsgebied van de CSDDD wordt stapsgewijs vergroot. Zij is van toepassing op bedrijven die aan de volgende vereisten voldoen:

Hoewel zij buiten het toepassingsgebied vallen, krijgen ook kleinere bedrijven te maken met de CSDDD. Kleinere bedrijven moeten zich voorbereiden op verzoeken om informatie door grote zakelijke partners. Die zullen informatie over mensenrechten en milieueffecten in hun keten van activiteiten opvragen. Verder zullen grote bedrijven controleren of hun zakelijke partners schade veroorzaken aan mensen of aan het milieu. Het is ook voor kleinere bedrijven raadzaam om zich daarop voor te bereiden en de nodige aanpassingen in hun bedrijfsvoering te verrichten.

Hoe kunnen bedrijven zich goed voorbereiden?

Een beter inzicht in de verplichtingen voor bedrijven bieden de internationale gedragscodes, waarop de CSDDD deels is gebaseerd. Dit zijn de Leidende Beginselen van de VN inzake Bedrijven en Mensenrechten en de Richtlijnen voor Multinationale Ondernemingen van de OESO.

Een goed begin is het verzamelen van informatie over de stand van zaken binnen het bedrijf. Bedrijven kunnen bijvoorbeeld onderzoek doen naar hun waardeketen en belanghebbenden. Verder kunnen zij alvast vaststellen wat het interne beleid is met betrekking tot mensenrechten en milieu. Bovendien kunnen zij zich erop voorbereiden dat grote bedrijven specifieke bepalingen in contracten zullen opnemen, om de naleving van de verplichtingen in de CSDDD te verzekeren.

De advocaten van Damsté kunnen jou helpen door toe te lichten welke regelgeving op jouw bedrijf van toepassing is en hoe jouw bedrijf daaraan kan voldoen. Verder kunnen wij controleren of jouw contracten voldoen aan de regelgeving op het gebied van ESG.

Wat zijn de consequenties voor bedrijven die de zorgplichten schenden?

Wanneer bedrijven de geïdentificeerde negatieve effecten niet voorkomen, beperken, of beëindigen, kunnen sancties worden opgelegd. Onder andere kunnen zij aansprakelijk worden gesteld voor veroorzaakte schade. Schadevergoeding kan alleen worden gevorderd voor de bewezen schade die het bedrijf zelf heeft veroorzaakt. De aansprakelijkheid strekt zich niet uit tot handelingen van zakenpartners in de keten van activiteiten. Bovendien gaat elke lidstaat een toezichthoudend orgaan oprichten dat onderzoek kan instellen op de naleving van de zorgplichten. Waar nodig kan het toezichthoudend orgaan hoge geldboetes opleggen.

De CSDDD wordt nu omgezet naar Nederlands recht, waarin de plichten en de dreigende consequenties van schendingen daarvan nader worden uitgewerkt.

Voor vragen over de CSDDD kun je contact opnemen met Irith Hoffmann of Alissa Schulz.