Testamenten

Wat is een testament ?

Een testament is een notariële akte waarin je zaken vastlegt voor jouw nabestaanden wanneer je komt te overlijden. Hierin wordt onder andere opgenomen wie erfgenaam is en wat er met jouw huis en bezittingen gebeurt. Ook kan in het testament opgenomen worden hoe de uitvaart geregeld moet worden. Er kunnen legaten worden toegekend, executeurs worden benoemd, uitsluitingsclausules worden opgenomen enz.

Zekerheid na overlijden door het opstellen van testamenten

In de wet is opgenomen dat de erfenis van een overledene automatisch naar de echtgenoot of geregistreerd partner gaat. Is deze niet aanwezig, dan wordt de erfenis verdeeld over eventuele ouders, broers en zussen of eventueel verder verwante familieleden. Is er helemaal geen familie (meer over), dan gaat de erfenis naar de Staat der Nederlanden.

In een testament kan hiervan worden afgeweken. Testamenten zorgen ervoor dat alle zaken omtrent het overlijden zijn afgestemd op de persoonlijke wensen.

In testamenten worden onderstaande zaken geregeld:

• Bepalen wie erfgenaam is
• Bepalen wie niet van jou erft (bijvoorbeeld het uitsluiten van de familie van jouw partner of het onterven van kinderen)
• Bepalen wie de nalatenschap afhandelt (het benoemen van een ‘executeur’)
• Bepaald bedrag schenken aan een goed doel
• Vastleggen wie de voogdij van de kinderen krijgt
• Vastleggen dat er toezicht (dit heet een “bewind”) wordt uitgeoefend over wat je aan een kind nalaat
• Vastleggen dat kleinkinderen iets krijgen
• Vastleggen dat stiefkinderen ook jouw erfgenaam worden
• Vastleggen dat een ex-partner niet iets via jouw kind kan erven
• Ervoor zorgen dat de erfgenamen minder erfbelasting betalen
• Toekomstige situaties vastleggen (bijvoorbeeld wanneer je kinderen krijgt of wanneer jouw partner gaat hertrouwen na je overlijden)
• Vastleggen wie de eigenaar wordt van jouw bedrijf (indien aanwezig)
• Regelen dat kinderen het erfdeel pas krijgen na het overlijden van jouw partner, als deze wordt opgenomen in een verpleeghuis of juist direct na jouw overlijden
• Vastleggen dat jouw partner in het huis mag blijven wonen, maar dat de kinderen de erfgenamen zijn van het huis (dit heet ‘vruchtgebruik’)
• Vastleggen wanneer het vruchtgebruik eindigt (bij hertrouwen, overlijden of verhuizing naar verzorgingstehuis)
• Uitsluitingsclausule opnemen: voorkomen dat de partner van degene aan wie je iets hebt nagelaten iets van jouw erfenis krijgt als men uit elkaar gaat.
• Schenkingen die in het verleden zijn gedaan rechttrekken door de ene erfgenaam minder te geven dan de andere erfgenaam
• Vaststellen dat een bepaalde erfgenaam bepaalde spullen krijgt (‘opnemen van een legaat’)

Testamenten zijn geheim zolang diegene leeft: niemand heeft het recht testamenten in te zien. Zelfs jouw kinderen of partner niet. De notaris heeft een geheimhoudingsplicht en mag dus ook met niemand praten over de inhoud van een testament. Je mag zelf wel besluiten jouw testament voor jouw overlijden met iemand te delen.

Testament aanpassen

Het kan gebeuren dat je een aantal jaren geleden een testament hebt opgesteld, maar dat er veel is veranderd in jouw leven. Degene die je als erfgenaam hebt vastgelegd in jouw testament is door overlijden weggevallen, er zijn onenigheden ontstaan binnen de familie of er is een andere reden waarom het testament dat je toen hebt opgesteld, niet meer accuraat is. Vooral voor testamenten die zijn opgesteld vóór 1 januari 2003 is het verstandig om deze te vernieuwen. De wet- en regelgeving is namelijk erg veranderd sinds die periode. Het is aan te raden testamenten zo snel mogelijk weer up-to-date te maken bij de notaris, zodat je zeker weet dat alles goed geregeld is na jouw overlijden.

Het verschil met een levenstestament

Naast een testament, waarin je vastlegt wat er gebeurt met jouw huis, geld en andere bezittingen na jouw overlijden, bestaat er ook een levenstestament. Dit is een volmacht waarin je vastlegt wie jouw belangen behartigt zodra je dat zelf niet meer kunt wegens ziekte of de gevolgen van een ongeval. Denk hierbij aan dementie of het (gedeeltelijk) verlamd raken na een ongeluk. Omdat partner en kinderen niet automatisch volmacht hebben om jouw belangen te behartigen bij zo’n dergelijke situatie, is het verstandig een levenstestament op te stellen. Dit kun je tegelijk doen bij het opstellen van testamenten waarmee je jouw erfenis regelt.

Geschillen over testamenten

Er wordt vaak geprocedeerd over testamenten. Het kan bijvoorbeeld gaan over de vraag of iemand wel wilsbekwaam was bij het opstellen van een testament. Als iemand niet wilsbekwaam was op het moment dat het testament werd opgesteld, is het testament nietig.

Ook over de uitleg van testamenten wordt vaak geprocedeerd. Het moeilijke daarbij is dat degene die precies weet wat er bedoeld is, is overleden. Bij het uitleggen van testament gelden strenge regels.

In een testament komen ook vaak legaten voor. Soms is hetgeen gelegateerd wordt aan iemand niet meer aanwezig. Of er wordt een geldbedrag gelegateerd, maar de nalatenschap is niet groot genoeg om dit bedrag uit te keren.

Zo kunnen er zich nog veel meer problemen voordoen bij testamenten. De erfrecht advocaten van Damsté hebben veel ervaring op dit vlak en kunnen je hierover adviseren.

Contact opnemen