Wat is cassatie?

Het uitgangspunt

In een rechtsstaat hakt de rechter de knoop door. In bijna alle gevallen kun je daarna in hoger beroep bij het gerechtshof.

Het gerechtshof beoordeelt het geschil opnieuw. Het stelt de feiten vast en past de rechtsregels toe. Meestal gebeurt dat best wel goed: de uitspraken worden gedaan door drie raadsheren, die niet de eerste de beste zijn. De raadsheren geven vaak ook kwalificaties die meer afhangen van hun persoonlijke waardering. Was iets ‘gevaarlijk’? Was het ‘(te) laat’, ‘onzorgvuldig’, ‘ongebruikelijk’ etc.?

Uiteindelijk komt het gerechtshof tot een eindoordeel (een ‘arrest’; soms een ‘beschikking’). Andere raadsheren zouden misschien tot een ander oordeel zijn gekomen, maar je kunt niet eindeloos blijven doorprocederen totdat je een keer gelijk krijgt. In onze rechtsstaat is het uitgangspunt dat de uitspraak van het gerechtshof in hoger beroep het laatste woord is. Een procedure moet namelijk een keer tot een einde komen.

De uitzondering

Een cassatieprocedure bij de Hoge Raad is een uitzondering op dat uitgangspunt. In sommige gevallen kan de Hoge Raad de uitspraak van het gerechtshof vernietigen. Dat noemen we ‘casseren’.

De Hoge Raad casseert alleen in specifieke gevallen. Als het niet verdedigbaar is dat zich zo'n geval voordoet, is een cassatieprocedure kansloos. In dat geval zul je een negatief cassatieadvies krijgen. Dat is uiteindelijk ook in jouw belang, zo voorkom je namelijk kosten te maken die vrijwel zeker tot niets zullen leiden.

De beperkingen van de cassatieprocedure

De Hoge Raad is niet een tweede beroepsrechter, want hij oordeelt niet over het geschil. In de plaats daarvan controleert de Hoge Raad de uitspraak van het gerechtshof op twee punten. Als de uitspraak niet door die controle komt, dan wordt hij vernietigd (= ‘gecasseerd’)

Het voorbeeld van een APK-keuring

De controle door de Hoge Raad kun je vergelijken met een APK-keuring voor een auto. De auto hoeft niet een erg goede auto te zijn, om door de keuring te komen. Op dezelfde manier kan ook een matige uitspraak door de cassatiecontrole komen.

Bij een APK-keuring wordt de auto op tientallen punten gecontroleerd, bij de cassatiekeuring wordt er op twee punten gelet. Het gaat om de rechtstoets en om de motiveringstoets.

• Rechtstoets: De Hoge Raad controleert of het gerechtshof het toepasselijke recht juist heeft toegepast.

• Motiveringstoets: De Hoge Raad controleert of het oordeel van het hof logisch is en voldoende begrijpelijk is toegelicht.

Deze beperkingen hebben te maken met de taak van de Hoge Raad. De Hoge Raad heeft als taak het bewaken van de rechtseenheid (dat betekent dat alle rechters de regels op dezelfde manier toepassen) en het bevorderden van de ontwikkeling van het recht.

Het gevolg

De beperkingen van de cassatieprocedure maken dat niet elke zaak geschikt is voor een cassatieberoep. Daarom is er het cassatieadvies. De cassatieadvocaat is bekend met de bijzonderheden van de cassatieprocedure en kan je bijpraten.

Jérôme’s telefoonnummer is: +31 6 3981 3979. Stuur je hem eerst even de uitspraak van het gerechtshof toe? Zijn e-mailadres is: [email protected].