Partneralimentatie
Partneralimentatie is een wettelijke onderhoudsplicht waarbij de ene ex-echtgenoot na echtscheiding financieel bijdraagt aan het levensonderhoud van de andere ex-echtgenoot. Deze verplichting ontstaat wanneer de alimentatiegerechtigde niet zelfstandig in het eigen levensonderhoud kan voorzien en de andere partij financieel in staat is een bijdrage te leveren. De alimentatie wordt periodiek betaald en is tijdelijk van aard. Partijen kunnen ook overeenkomen de alimentatie in één keer te betalen (afkoopsom).
Synoniemen en afkortingen
In juridische context wordt partneralimentatie regelmatig met andere benamingen aangeduid, afhankelijk van de situatie en het type relatie.
Synoniemen
-
Uitkering tot levensonderhoud
-
Alimentatie tussen ex-partners
Afkortingen
-
PA - Partneralimentatie
Wetgeving en juridische kaders
De regeling van partneralimentatie is vastgelegd in het Burgerlijk Wetboek. De belangrijkste bepalingen zijn:
-
Artikel 1:157 BW ev - Verplichting tot levensonderhoud na echtscheiding
Uitgebreide definitie
Partneralimentatie is een financiële uitkering die na ontbinding van het huwelijk of geregistreerd partnerschap door de ene ex-partner aan de andere wordt betaald. De grondslag ligt in het beginsel dat de minstverdienende partner na scheiding recht heeft op een overgangsperiode waarin financiële ondersteuning wordt geboden.
De verplichting ontstaat alleen wanneer aan twee voorwaarden is voldaan: de alimentatiegerechtigde moet behoefte hebben aan financiële ondersteuning en de alimentatieplichtige moet draagkrachtig genoeg zijn om te betalen. De behoefte wordt bepaald aan de hand van de financiële situatie en verdiencapaciteit van de alimentatiegerechtigde. Draagkracht betreft het inkomen en vermogen van de alimentatieplichtige na aftrek van eigen noodzakelijke kosten.
Bij partneralimentatie geldt sinds 2020 in beginsel een maximale duur van de helft van de duur van het huwelijk met een maximum van vijf jaar. Als er kinderen jonger 7 jaar zijn dan kan de alimentatie langer duren, namelijk totdat het jongste kind 12 jaar wordt. Ook in geval de alimentatiegerechtigde minder dan 10 jaar van de pensioengerechtigde leeftijd verwijderd is, heeft deze recht op een alimentatie tot aan het pensioen, mits partijen 15 jaar of langer getrouwd zijn geweest.
Voor scheidingen van vóór 2020 gelden andere termijnen.
De alimentatie eindigt automatisch bij hertrouwen van de ontvanger, samenwoning met een nieuwe partner, overlijden van één van beide partijen, of na afloop van de wettelijke termijn.
Toepassing in de praktijk
In echtscheidingsprocedures wordt partneralimentatie vaak vastgelegd in een convenant of echtscheidingsconvenant dat onderdeel vormt van de echtscheidingsbeschikking. Advocaten berekenen de hoogte aan de hand van de alimentatienormen (door rechters vastgestelde richtlijnen), waarbij inkomensgegevens, woonlasten en andere financiële verplichtingen worden meegewogen. Het bedrag wordt doorgaans maandelijks overgemaakt.
Bij wijziging van omstandigheden kan een verzoek tot wijziging of beëindiging worden ingediend bij de rechtbank. Dit gebeurt bijvoorbeeld wanneer de alimentatiegerechtigde meer gaat verdienen, de alimentatieplichtige werkloos raakt, of wanneer sprake is van duurzame samenwoning. Ook vindt indexering plaats om de alimentatie jaarlijks aan te passen aan inflatie.
Veelgestelde vragen
Hoe lang moet ik partneralimentatie betalen?
Bij partneralimentatie geldt sinds 2020 in beginsel een maximale duur van de helft van de duur van het huwelijk met een maximum van vijf jaar. Als er kinderen jonger 7 jaar zijn dan kan de alimentatie langer duren, namelijk totdat het jongste kind 12 jaar wordt. Ook in geval de alimentatiegerechtigde minder dan 10 jaar van de pensioengerechtigde leeftijd verwijderd is, heeft deze recht op een alimentatie tot aan het pensioen, mits partijen 15 jaar of langer getrouwd zijn geweest.
Voor scheidingen van vóór 2020 gelden andere termijnen.
De alimentatie eindigt automatisch bij hertrouwen van de ontvanger, samenwoning met een nieuwe partner, overlijden van één van beide partijen, of na afloop van de wettelijke termijn.
Kan de hoogte van partneralimentatie later worden aangepast?
Ja, wanneer de financiële omstandigheden van één van beide partijen wezenlijk veranderen, kunnen nieuwe afspraken worden gemaakt of kan een verzoek tot wijziging worden ingediend bij de rechtbank. Voorbeelden zijn niet-verwijtbaar, onherstelbaar inkomensverlies, inkomensstijging of structurele gezondheidsklachten.
Moet ik ook partneralimentatie betalen als mijn ex-partner samenwoont?
Nee, bij duurzame samenwoning met een nieuwe partner eindigt de alimentatieverplichting. Duurzaam samenwonen betekent dat de ex-partner een gezamenlijke huishouding voert met financiële verstrengeling. De alimentatieplichtige moet dit wel kunnen aantonen.
Is partneralimentatie fiscaal aftrekbaar?
Ja, betaalde partneralimentatie is onder voorwaarden aftrekbaar van het inkomen. De ontvanger moet de alimentatie wel als inkomen aangeven. Dit geldt alleen voor periodieke uitkeringen die via een gerechtelijke uitspraak of convenant zijn vastgesteld.
Wat gebeurt er als mijn ex-partner geen alimentatie betaalt?
Bij wanbetaling kan het Landelijk Bureau Inning Onderhoudsbijdragen (LBIO) worden ingeschakeld voor inning. Ook is beslaglegging op inkomen of vermogen mogelijk. Achterstallige alimentatie blijft verschuldigd en kan worden vermeerderd met wettelijke rente.