Echtscheiding
Een echtscheiding is de juridische procedure waarbij een huwelijk wordt ontbonden door een rechterlijke uitspraak. Het huwelijk eindigt op het moment dat de echtscheidingsbeschikking wordt ingeschreven in de registers van de burgerlijke stand van de trouwgemeente.
Synoniemen en afkortingen
Synoniemen
-
Huwelijksontbinding
-
Scheiding
-
Ontbinding van het huwelijk
Afkortingen
Voor dit begrip bestaan geen gangbare juridische afkortingen.
Wetgeving en juridische kaders
De belangrijkste wettelijke bepalingen zijn:
-
Burgerlijk Wetboek Boek 1, artikel 149 en volgende - regeling van de echtscheiding
-
Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering, artikel 815 - verzoekschriftprocedure
-
Wet conflictenrecht echtscheiding - bij internationale elementen
Uitgebreide definitie
Een echtscheiding is de formele beëindiging van een huwelijk door tussenkomst van de rechter. In Nederland kan een huwelijk uitsluitend worden ontbonden door echtscheiding of door het overlijden van één van de echtgenoten. De Nederlandse wet kent geen schuldvraag bij echtscheiding. Voor het verzoeken van een echtscheiding hoeft alleen te worden gesteld dat het huwelijk duurzaam is ontwricht.
Bij een echtscheiding moeten verschillende zaken worden geregeld: ouderschap (gezag, verdeling van zorgtaken, kinderalimentatie), afwikkeling gemeenschap van goederen of huwelijkse voorwaarden (de verdeling of verrekening van het vermogen), partneralimentatie, pensioen.
Toepassing in de praktijk
Een echtscheidingsprocedure begint met het indienen van een verzoekschrift bij de rechtbank door een advocaat(-mediator). Dit kan een eenzijdig verzoek zijn of een gezamenlijk verzoek van beide partners. Bij een gezamenlijke echtscheiding maken partners vooraf afspraken over vermogensverdeling, alimentatie en kinderen, vastgelegd in een ouderschapsplan en een echtscheidingsconvenant.
Na de rechterlijke uitspraak moet deze worden ingeschreven in de registers van de burgerlijke stand. Pas na deze inschrijving is de echtscheiding definitief.
Veelgestelde vragen
Hoe lang duurt een echtscheidingsprocedure?
Bij een gezamenlijke echtscheiding duurt de procedure bij de rechtbank Almelo doorgaans 2 tot 4 weken. Het voortraject (afspraken maken) duurt zo lang als nodig is voor partijen. Bij een mediator zijn in ieder geval 3 gesprekken (intake en uitleg, bespreking van de uitwerking en ondertekening) nodig maar het kunnen er ook meer zijn.
Bij een eenzijdige procedure kan dit zes maanden tot meer dan een jaar duren.
Kan ik scheiden als mijn partner het niet eens is met de echtscheiding?
Ja, toestemming van de andere echtgenoot is niet vereist. De rechter zal in beginsel de echtscheiding uitspreken, ook bij bezwaar van de andere partner.
Wat gebeurt er met ons huis bij een echtscheiding?
Dit hangt af van de status van de woning. Is de woning gemeenschappelijk bezit en/of valt deze in de gemeenschap van goederen dan hebben beide echtgenoten recht op de woning. Partners kunnen afspreken dat één de woning overneemt en de ander uitkoopt, of dat de woning wordt verkocht.
Het kan ook zijn dat woning niet moet worden verdeeld maar dat degene die de woning niet bezit recht heeft op een deel van de waarde op basis van de huwelijksvoorwaarden of een vergoedingsrecht.
Moet ik alimentatie betalen aan mijn ex-partner?
De minstverdienende partner kan recht hebben op partneralimentatie als hij/zij niet (geheel) kan voorzien in de kosten van levensonderhoud, zoals tijdens het huwelijk gebruikelijk. Als er behoefte is aan partneralimentatie dan wordt beoordeeld of de ander voldoende draagkracht heeft om een bijdrage te leveren.
De duur is in beginsel maximaal 5 jaar, tenzij er bijzondere omstandigheden zijn.
Wat is het verschil tussen een gezamenlijke en een eenzijdige echtscheiding?
Bij een gezamenlijke echtscheiding dienen beide partners samen een verzoek in met vooraf gemaakte afspraken. Bij een eenzijdige echtscheiding dient één partner het verzoek in zonder toestemming van de ander en vraagt de rechtbank te beslissen over de gevolgen van de scheiding, bijvoorbeeld over het ouderschap, de alimentatie en het vermogen.