De Wet Homologatie Onderhands Akkoord (WHOA) nader beschouwd

Straks is het mogelijk om ook onwillige schuldeisers aan een crediteurenakkoord te binden. Schuldeisers worden in klassen ingedeeld en wanneer twee derde van iedere klasse voor het akkoord stemt zal de rechter het akkoord goedkeuren.

De Eerste Kamer is aan zet

De WHOA is eind mei door de Tweede Kamer met algemene stemmen aangenomen. Verwacht wordt dat de wet door de Eerste Kamer wordt aangenomen en in de herfst van dit jaar in werking zal treden. Met behulp van de WHOA zal het reorganiserend vermogen van Nederland in internationaal perspectief verbeteren. Wij verwachten dat de WHOA ook voor het MKB een geschikt middel is om ondernemingen (financieel) te herstructureren.

Het akkoord

Een voor schuldeisers, vermogensverstrekkers en aandeelhouders redelijk akkoord zal de rechter goedkeuren (homologeren). Een akkoord zal redelijk zijn als alle betrokkenen beter af zijn dan in het geval van een faillissement én tenminste een klasse schuldeisers met het akkoord instemt.

Voor kleine schuldeisers geldt een bijzondere bescherming. De rechter kan het akkoord afwijzen als MKB-schuldeisers minder dan 20% van het bedrag van hun vorderingen aangeboden krijgen. In de huidige praktijk kan in bijna alle faillissementen niets aan de kleine schuldeisers worden uitgekeerd. Met het door de curator gerealiseerde actief worden de kosten van de afwikkeling van het faillissement gedelgd en een eventueel surplus wordt uitgekeerd aan de Belastingdienst en het UWV (prefrente schuldeisers). Voor de ander schuldeisers, de zogenaamde ‘concurrente schuldeisers’ zal het nieuw in te voeren crediteurenakkoord in veel gevallen dan ook een enorme verbetering van hun positie zijn.

Onafhankelijke herstructureringsdeskundige

Schuldeisers zullen een voor hun schuldeisersklasse een zo gunstig mogelijk akkoord willen bereiken. Voor een individuele of een groep schuldeisers is het een lastige opgave om te beoordelen of een aangeboden akkoord redelijk is. De WHOA zou stevig aan effectiviteit inboeten als telkens de gang naar de rechter zou moeten worden gemaakt om te vragen of een voorstel voor één of meer klassen redelijk is. De WHOA voorziet daarom in de mogelijkheid om door de rechter een zogeheten herstructureringsdeskundige aan te wijzen. Hij of zij kan in complexere situaties de onafhankelijke partij zijn die het akkoord aanbiedt. Het verzoek aan de rechtbank om een herstructureringsdeskundige te benoemen kan door de schuldenaar, een schuldeiser, een aandeelhouder of de Ondernemingsraad worden ingediend.

Afkoelingsperiode

Wanneer schuldeisers massaal hun vordering opeisen en/of gevestigde zekerheden gaan uitoefenen heeft het aanbieden van een crediteurakkoord niet zo veel zin. De onderneming zal ten gronde gaan, voordat het akkoord door de rechter is goedgekeurd. Ook hierin voorziet de WHOA. De schuldenaar kan de rechtbank verzoeken om een afkoelingsperiode af te kondigen. Tijdens de afkoelingsperiode kunnen schuldeisers zonder een machtiging van de rechtbank zich niet verhalen nemen op goederen van de onderneming. Zo wordt voorkomen dat schuldeisers over elkaar heen buitelen bij de uitoefening van hun rechten.

Positie van werknemers

Anders dan in faillissement kunnen met behulp van de WHOA arbeidsovereenkomsten niet voortijdig of tussentijds worden beëindigd. Hiervoor zal de gebruikelijke route via UWV gevolgd moeten worden (ontslagvergunning wegens bedrijfseconomische redenen). Om misbruik te voorkomen is namelijk expliciet bepaald dat de WHOA niet van toepassing is op arbeidsovereenkomsten.

Is de WHOA een oplossing voor alle financiële problemen?

De nieuwe wet is een oplossing voor ondernemingen die in de kern levensvatbaar zijn. Ook in dat geval zal de ondernemer de (klassen van) schuldeisers ervan moeten ziet te overtuigen dat ze beter af zijn met het aangeboden akkoord dan met het faillissement van de onderneming. Een juiste waardering van de onderneming en een goede en begrijpelijke toelichting vergroot de kansen op een geslaagde schuldensanering met behulp van een crediteurenakkoord aanzienlijk. Voor ons een reden om altijd samen te werken met financieel specialisten.

Met een goede waardering, een juiste indeling in klassen van schuldeisers en verdeling van (zekerheids-) rechten of omzetting van schuld in aandelen is het bovendien niet nodig om een dure herstructureringsdeskundige in te schakelen. Met een goede voorbereiding en degelijk advies kan straks betrekkelijk eenvoudig een schuldenreductie worden bewerkstelligd. Het is een goede zaak dat het reorganiserend vermogen van ondernemers door deze wet toeneemt.