Wetsvoorstel overgang van onderneming in faillissement

Als sprake is van een overgang van onderneming na faillissement – wat bijna altijd het geval is als er een doorstart wordt gemaakt – dan mag de doorstarter zelf bepalen of, en zo ja welke werknemers hij overneemt. Hij is dan ook vrij om te bepalen welke arbeidsvoorwaarden hij de werknemers aanbiedt. Dat is bij een overgang van onderneming buiten faillissement anders. Dan gaan alle werknemers automatisch mee over en behouden zij hun arbeidsvoorwaarden.

Gelet op het nieuwe wetsvoorstel gaat de situatie van een doorstart bij faillissement waarschijnlijk veranderen. Uitgangspunt van de WOVOF is namelijk dat bij overgang van onderneming in een faillissementssituatie in beginsel alle werknemers van de failliete werkgever automatisch overgaan naar de doorstarter. De doorstarter wordt verplicht de werknemers een nieuwe arbeidsovereenkomst aan te bieden onder dezelfde arbeidsvoorwaarden als die voor het faillissement voor hen golden. Schulden die voortvloeien uit de arbeidsovereenkomst met de gefailleerde werkgever gaan echter niet mee over (dat is bij een overgang van onderneming buiten faillissement wel zo). Wanneer dit nodig is voor het behoud van de werkgelegenheid binnen de onderneming, kan de doorstarter overigens wel met de vakbonden overeenkomen dat de arbeidsvoorwaarden die van toepassing waren voor de overgang worden aangepast. Dit kan echter niet als het arbeidsvoorwaarden betreft die volgen uit een algemeen verbindend verklaarde cao.

Op bovenstaande hoofdregel bestaat één uitzondering. Als te voorzien is dat binnen 26 weken na de overgang arbeidsplaatsen komen te vervallen, dan hoeft de doorstarter niet aan alle werknemers een arbeidsovereenkomst aan te bieden. Hij hoeft in dat geval slechts een aanbod te doen overeenkomstig het aantal arbeidsplaatsen dat hij beschikbaar heeft. Vrije keuze in wie hij dan een arbeidsovereenkomst aanbiedt, heeft hij niet. Wie een arbeidsovereenkomst moet worden aangeboden, wordt bepaald op basis van een transparante selectiemethode, te weten i) de inspiegelingsmethode of ii) een alternatieve objectieve selectiemethode gebaseerd op een ondernemingsplan. Blijkt na de overgang dat de selectiemethode niet juist is toegepast, dan kan de werknemer de kantonrechter verzoeken om de doorstarter te veroordelen hem alsnog een dienstverband aan te bieden, of aan hem een billijke vergoeding te betalen. Voor werknemers aan wie bij de doorstart geen nieuwe arbeidsovereenkomst wordt aangeboden, geldt overigens dat een eventueel concurrentiebeding uit hun oude arbeidsovereenkomst komt te vervallen. Met de WOVOF wordt tot slot het adviesrecht van de ondernemingsraad uitgebreid. De curator wordt in geval van faillissement verplicht om de ondernemingsraad om advies te vragen over elk besluit dat hij van plan is te nemen in het kader van een doorstart.

De internetconsultatie van dit wetsvoorstel is recent gesloten. Op basis van de binnengekomen reacties kan het zijn dat het voorstel nog wordt gewijzigd. Daarna zal het wetsvoorstel worden ingediend bij de Tweede Kamer. Na behandeling in de Tweede Kamer moet de Eerste Kamer er ook nog een kritische blik op werpen. Het zal daarom nog wel enige tijd duren voordat het wetsvoorstel daadwerkelijk wet wordt. Wij blijven de ontwikkelingen volgen.