Wetsvoorstel basisverzekering arbeidsongeschiktheid zelfstandigen

Het wetsvoorstel is op 11 juni 2024 in internetconsultatie gegaan. Dit houdt in dat marktpartijen input en feedback op het wetsvoorstel kunnen geven. Het wetsvoorstel regelt een verplichte verzekering tegen inkomensverlies bij arbeidsongeschiktheid voor zelfstandigen en zorgt ervoor dat zelfstandigen een inkomen houden als zij arbeidsongeschikt raken. Het recht op uitkering ontstaat volgens het wetsvoorstel als zelfstandigen door langdurige ziekte niet meer ten minste het wettelijk minimumloon (‘WML’) kunnen verdienen.

De nieuwe verzekering wordt verplicht voor zelfstandigen die voor de inkomstenbelasting ‘winst uit onderneming’ genieten. Een DGA met een eigen BV valt dus niet onder de reikwijdte van het wetsvoorstel. De premie voor de verzekering bedraagt naar verwachting ongeveer 6,5% van de winst uit onderneming, tot maximaal € 195,00 per maand. De uitkering die een zzp’er die deze verzekering heeft afgesloten ontvangt, bedraagt 70% van zijn inkomen voordat hij arbeidsongeschikt raakte, tot maximaal het minimumloon. Dat is een wel heel gering bedrag als de zzp’er voorheen een behoorlijke omzet draaide en daar ook een veel hoger inkomen uit kon halen voor zichzelf en kan dus een behoorlijke inkomensterugval teweeg brengen. Bovendien heeft de zzp’er pas na 52 weken arbeidsongeschiktheid recht op deze uitkering. Het eerste ziektejaar moet hij dus zelf overbruggen. Daarnaast is van belang dat wordt uitgegaan van een absoluut arbeidsongeschiktheidscriterium: zelfstandigen krijgen pas de uitkering als zij niet meer in staat zijn om door ziekte het minimumloon te verdienen. Gekeken wordt dus niet alleen of de zelfstandige zijn eigen werk niet meer kan verrichten. Als er ander werk aan te wijzen is waarmee de zzp’er nog iets kan verdienen (namelijk het WML), dan ontvangt de zzp’er geen uitkering.

Zzp’ers die de uitkering bij een verplichte verzekering onvoldoende vinden, kunnen gebruikmaken van de opt-out regeling. In dat geval moet wel sprake zijn van een private regeling die onder andere minimaal hetzelfde bedrag aan arbeidsongeschiktheidsuitkering dekt.

Als het wetsvoorstel in deze vorm wordt aangenomen, zal dit van invloed zijn op de kostenstructuur van zzp’ers. Aangezien alle zzp’ers verplicht zijn zich te verzekeren tegen arbeidsongeschiktheid, zullen zij de maandelijkse kosten hiervoor waarschijnlijk doorberekenen aan opdrachtgevers om de premies te kunnen dekken. Dit kan leiden tot hogere kosten voor ondernemingen die regelmatig gebruikmaken van zzp’ers.

De internetconsultatie van het wetsvoorstel is op 23 juli 2024 afgesloten. Aangezien er talloze reacties zijn binnengekomen, is de verwachting niet dat het wetsvoorstel in deze vorm wordt aangenomen. De reacties worden nu bestudeerd. Daarna moet beoordeeld worden of en hoe het wetsvoorstel kan worden verbeterd.