Werkgever, vat uw zorgplicht niet te licht op!
Een ongeluk zit in een klein hoekje maar wat te doen met brokkenpiloten op de werkvloer? Op werkgevers rust de zorgplicht om te voorkomen dat werknemers in de uitoefening van hun werkzaamheden schade lijden. Deze zogenoemde zorgplicht ligt verankerd in artikel 7:658 van het Burgerlijk Wetboek. Uiteraard kent de zorgplicht grenzen maar werkgevers opgelet: vat de zorgplicht niet te licht op!
Zorgplicht werkgever
Werkgevers kunnen aansprakelijk worden gesteld voor de schade die werknemers oplopen tijdens het werk. Een werknemer moet kunnen aantonen dat hij de schade heeft geleden én dat deze schade is ontstaan door uitoefening van de werkzaamheden. Indien een werkgever zijn zorgplicht voldoende in acht heeft genomen, dan hoeft de schade niet te worden vergoed. Maar wat houdt de zorgplicht in een concrete situatie eigenlijk in?
De zorgplicht hangt af van de omstandigheden van het geval. In de rechtspraak is een duidelijke trend zichtbaar waarin een werkgever niet snel aan zijn zorgplicht heeft voldaan. Ook in gevallen waarin de werkzaamheden naar hun aard niet als risicovol bestempeld worden moet een werkgever bedacht zijn op de in acht te nemen zorgplicht. Je moet werknemers voorafgaand duidelijk instrueren en informeren over een veilige manier van werken.
Pas op, afstap!
In het arrest van de Hoge Raad van 26 juni 2015 zie je maar weer dat een ongeluk écht in een klein hoekje zit. Een werknemer bij een autoverhuurbedrijf struikelt tijdens zijn schoonmaakwerkzaamheden uit een bestelbus. De bestelbus stond geparkeerd op een ongelijke vloer. De werknemer, die achterwaarts uit de bestelbus stapt, struikelt over een stofzuigerslang en komt met zijn arm op de stoeprand terecht. Dat de werknemer schade heeft geleden staat vast, het voldoen aan de zorgplicht wordt als volgt beoordeeld. Indien je als werkgever je werknemers niet op een gelijke vloer kunt laten werken, dan dien je maatregelen ter bescherming voor het werken op een vloer met niveauverschil aan te bieden. De werkgever is in zijn instructieplicht, waaraan in dit concrete geval relatief vrij gemakkelijk kon worden voldaan, te kort geschoten. Met een simpel bordje: ‘pas op, afstap!’ had de werkgever aan zijn zorgplicht kunnen voldoen, aldus de advocaat- generaal van de Hoge Raad.
Pas op! Heet!
Afgelopen juli liet de Rechtbank Midden-Nederland zich uit over een ‘huis-tuin-keuken ongeval’ waarbij een medewerker struikelt over een niet opgeruimd ovenrek. Bij de desbetreffende werkgever is een beleid dat etenswaren direct moeten worden opgeruimd, eveneens is aannemelijk dat dit ook geldt voor andere gevallen zaken. Er zijn echter geen regels, dan wel duidelijke instructies over ‘hoe’ te waarschuwen wanneer het looppad is geblokkeerd met gevallen zaken. De kantonrechter heeft overwogen dat werkgever zijn zorgplicht, meer specifiek zijn instructieplicht, niet heeft geschonden. Een gevallen én warm ovenrek had niet sneller kunnen worden opgepakt. Daarnaast ziet de kantonrechter niet in op welke wijze een werknemer anders had kunnen communiceren dan hij stelt te hebben gedaan: ‘Pas op! Heet!’. Zelfs zonder waarschuwing is volgens de kantonrechter geen sprake van normschending. Daarbij neemt de kantonrechter in acht dat de medewerker gegronde redenen had om aan te nemen dat hij alleen op de werkplek aanwezig was, en andere collega’s niet in de nabijheid van het gevaar verkeerden.
Zorgplicht onder de Wet Werk en Zekerheid
Inmiddels is de Wet Werk en Zekerheid in werking. De wet brengt grote veranderingen met zich mee. Een van deze veranderingen is de billijke vergoeding. Indien een arbeidsovereenkomst wordt beëindigd als gevolg van ernstig verwijtbaar handelen of nalaten van de werkgever, dan kan je als werknemer recht hebben op een billijke vergoeding. Of hiervan ook sprake is bij schending van de zorgplicht moet toekomstige jurisprudentie uitwijzen.
Preventieve zorgplicht
Als werkgever kun je preventief, vrij gemakkelijk maatregelen treffen ter bescherming van je werknemers. Hierbij valt te denken aan:
- De instructieplicht: licht werknemers in over mogelijke gevaren die zij (kunnen) lopen op de werkvloer;
- Herhaal dit met enige regelmaat en leg veiligheidsmaatregelen vast in toegankelijke documentatie voor werknemers;
- De onderzoeksplicht: blijf je oriënteren op risico’s en gevaren die zich mogelijkerwijs kunnen voordoen.
Bent u benieuwd of uw organisatie voldoet aan de strenge eisen in het kader van voorlichting en veiligheid, neem dan gerust contact op!