Wanneer ben ik als bestuurder (extern) aansprakelijk?
Als bestuurder van een vennootschap moet u handelen in het vennootschapsbelang. Het uitgangspunt is, dat een bestuurder niet persoonlijk aansprakelijk is voor de handelingen die hij namens de vennootschap verricht. Hij is verplicht om zijn taken behoorlijk te vervullen. De bestuurder moet zich inspannen om zijn werkzaamheden zo goed mogelijk te verrichten. Doet hij dat niet, dan kan hij jegens derden (meestal een schuldeiser van de vennootschap) aansprakelijk zijn.
Externe bestuurdersaansprakelijkheid
De Hoge Raad heeft in 2006 in een arrest een duidelijke lijn geschetst. Ook bij externe bestuurdersaansprakelijkheid geldt dat er sprake moet zijn van een ernstig verwijt. De hoofdregel is dat de bestuurder geen schuldeisers mag benadelen door het onbetaald laten van hun vorderingen, terwijl ook de daaruit voortvloeiende schade niet verhaald kan worden. De Hoge Raad oordeelde:
Ter zake van deze benadeling zal naast de aansprakelijkheid van de vennootschap mogelijk ook, afhankelijk van de omstandigheden van het concrete geval, grond zijn voor aansprakelijkheid van degene die als bestuurder (i) namens de vennootschap heeft gehandeld dan wel (ii) heeft bewerkstelligd of toegelaten dat de vennootschap haar wettelijke of contractuele verplichtingen niet nakomt. In beide gevallen mag in het algemeen alleen dan worden aangenomen dat de bestuurder jegens de schuldeiser van de vennootschap onrechtmatig heeft gehandeld waar hem, mede gelet op zijn verplichting tot een behoorlijke taakuitoefening als bedoeld in art. 2:9 BW, een voldoende ernstig verwijt kan worden gemaakt.
Persoonlijke aansprakelijkheid van een bestuurder
De persoonlijke aansprakelijkheid van de bestuurder van de vennootschap kan worden aangenomen wanneer hij bij het namens de vennootschap aangaan van verplichtingen wist of redelijkerwijze behoorde te begrijpen dat de vennootschap niet aan haar verplichtingen zou kunnen voldoen en geen verhaal zou bieden. Daarnaast kan de betrokken bestuurder voor schade van de schuldeiser aansprakelijk worden gesteld indien zijn handelen of nalaten als bestuurder ten opzichte van de schuldeiser in de gegeven omstandigheden zodanig onzorgvuldig is dat hem daarvan persoonlijk een ernstig verwijt kan worden gemaakt. Hiervan zal in ieder geval sprake zijn als komt vast te staan dat de bestuurder wist of redelijkerwijze had behoren te begrijpen dat de door hem bewerkstelligde handelwijze tot gevolg zou hebben dat de vennootschap haar verplichtingen niet zou nakomen en ook geen verhaal zou bieden voor de als gevolg daarvan optredende schade. Er kunnen zich echter ook andere omstandigheden voordoen op grond waarvan een ernstig persoonlijk verwijt kan worden aangenomen.
Een duidelijk voorbeeld van bestuurdersaansprakelijkheid is het onttrekken of het overhevelen van activa naar groepsmaatschappijen, terwijl de bestuurder weet of kon weten dat schuldeisers benadeeld worden. In een dergelijk geval is de bestuurder aansprakelijk jegens de schuldeisers, aldus de Hoge Raad in 2014.
Conclusie
Ook bij externe aansprakelijkheden geldt dat een bestuurder niet snel aansprakelijk is. Echter, een terechte aansprakelijkstelling kan in sommige situaties toch zo maar op de loer liggen. Een bestuurder dient te handelen in het belang van de vennootschap, en dient er daarnaast voor te waken dat de schuldeisers betaald kunnen worden. Het aangaan van transacties die de vennootschap eigenlijk financieel niet aan kan, is dan ook af te raden. Bij twijfel over de vraag of in een specifiek geval het risico dreigt op bestuurdersaansprakelijkheid, is het raadzaam om vooraf advies in te winnen.