Lease en faillissement

Voor de beantwoording van deze vraag is het belangrijk om onderscheid te maken tussen twee verschillende vormen van lease, namelijk operational en financial lease. Operational lease wordt vaak vergeleken met huur. Je betaalt maandelijks een bedrag om gebruik te kunnen maken van de machine. De leasemaatschappij blijft eigenaar van de machine. Financial lease heeft meer het karakter van huurkoop. Je betaalt maandelijks een bedrag, waarmee je uiteindelijk aan het einde van de leaseperiode bijna de gehele waarde van de machine hebt betaald. Degene die leaset wordt in principe economisch eigenaar. 

Wanneer degene die leaset failliet gaat, is het de taak van de curator om de boedel te beheren. Het faillissement omvat in principe het gehele vermogen van de gefailleerde. Het is in een specifieke situatie mogelijk dat ook eigendom van een derde ten gelde wordt gemaakt. 

In een faillissement is een van de grootste schuldeisers vaak de Belastingdienst. De Belastingdienst heeft een voorrecht, waardoor het soms toch mogelijk is dat er in een faillissement verhaald wordt op goederen in juridisch eigendom van derden. 

Dit voorrecht is aan de orde wanneer er sprake is van een bodemzaak. Een bodemzaak is een roerende zaak die zich op de bodem van de gefailleerde bevindt en die bestemd is voor duurzaam gebruik binnen de onderneming van de gefailleerde. De geleasete machine geldt als een bodemzaak. De curator zou zich dus kunnen verhalen op de machine, om zo de schuld van de Belastingdienst te kunnen voldoen. 

De Belastingdienst hanteert in een specifiek geval terughoudend beleid met betrekking tot het verhalen op eigendom van derden, namelijk wanneer er sprake is van reëel eigendom. Reëel eigendom betekent dat wanneer de leasemaatschappij zowel het juridische eigendom als het economische eigendom heeft, de Belastingdienst zich niet verhaalt op de zaak.

Het economische eigendom houdt in, dat de leasemaatschappij de risico’s van waardevermindering draagt en dus bijvoorbeeld een verzekering afsluit voor de machine en de machine op haar balans heeft. De waardestijging en daling komt dan dus voor rekening van de leasemaatschappij. Dit is meestal het geval bij operatial lease. In het geval van financial lease ligt dit anders. In economisch opzicht is degene die leaset immers al eigenaar en draagt degene die leaset ook het economische risico van de machine. Wanneer de machine zich dus bevindt op de bodem van de gefailleerde en bedoeld is dat de machine daar duurzaam binnen de onderneming van de gefailleerde zal worden gebruikt, dan loopt de leasemaatschappij bij een faillissement het risico dat zij de Belastingdienst voor moet laten gaan. Dan zal de leasemaatschappij de Belastingdienst in een faillissement voor moeten laten gaan.