Kan ik beslag leggen op een PayPal-rekening?
Diverse (web)winkels maken gebruik van Paypal. Soms staan er aanzienlijke bedragen op het saldo van een zo een Paypal-account. Dat kan dus een interessant verhaalsobject bieden. In een eerdere blog is behandeld hoe het saldo dat op het PayPal-account staat binnen het faillissement valt. Maar kunt u dan ook beslag leggen op een Paypal-rekening?
Wat is het saldo op een PayPal-account eigenlijk?
Het saldo dat op het PayPal-account van de gebruiker wordt weergegeven, vertegenwoordigt het bedrag aan elektronisch geld dat beschikbaar is voor betalingen via PayPal. Als de gebruiker een andere PayPal gebruiker wil betalen, machtigt hij PayPal om het elektronische geld van zijn saldo over te boeken naar het andere saldo, conform de betaalopdracht. De gebruiker heeft de mogelijkheid om het geld terug te storten naar een ‘gewone’ bankrekening.
Er wordt een bepaalde geldwaarde (het bedrag op het account) opgeslagen op de servers van PayPal. De gebruiker van het account heeft een vorderingsrecht op PayPal, namelijk door voor een bepaald bedrag (het beschikbare saldo) betalingen te kunnen verrichten. Dit vorderingsrecht heeft de gebruiker verkregen doordat hij PayPal heeft betaald door het geld op het PayPal account te storten.
Kort gezegd is het saldo op een Paypal-account “geen echt geld” maar een vordering op Paypal ter hoogte van het saldo.
Beslag leggen op een Paypal-account
Dat maakt het beslag op een PayPal-account een derdenbeslag, net als bij de bank. Bij de derde (in dit geval Paypal) wordt beslag gelegd voor al hetgeen de debiteur van Paypal te vorderen heeft. Dat is dus het bedrag dat als saldo op het account staat weergegeven.
Na een beslaglegging onder Paypal, zou naar Paypal moeten verklaren wat de hoogte van het saldo is en dat vervolgens naar de beslaglegger moeten overmaken. Maar hoe kunt u beslag leggen?
Internationaal beslag
Volgens de Algemene Voorwaarden van Paypal gaat de debiteur een overeenkomst aan met PayPal (Europe) S.à r.l. et Cie, S.C.A., gevestigd te Luxemburg. Daar zit dus het eerste probleem.
Een Nederlands vonnis is niet zomaar voor tenuitvoerlegging in het buitenland vatbaar. Een Nederlands (executoriaal) beslag is slechts mogelijk op goederen die zich op Nederlands grondgebied bevinden. Voor derdenbeslag op vorderingen betekent dit dat de derde zijn woonplaats in Nederland moet hebben.
Krachtens de wet geldt als woonplaats van een rechtspersoon niet alleen de plaats van zijn statutaire zetel, maar ook de plaats van een eventueel kantoor of filiaal met betrekking tot aangelegenheden waar dat kantoor of filiaal bij “betrokken is”.
Aangezien Paypal ook in Nederland bij de Kamer van Koophandel op een Nederlands adres staat ingeschreven, zou het in theorie dus mogelijk zijn om in Nederland het derdenbeslag bij Paypal te laten leggen, zodat het ook werking heeft op Paypal te Luxemburg.
Echter, aangezien alles digitaal verloopt bij Paypal, is het maar de vraag of het Nederlandse filiaal “betrokken” is. Volgens de website van Paypal verlopen de uiteindelijke banktransacties via Duitsland en zou de server in Amerika staan. Aan de andere kant vinden veel activiteiten ook weer in Nederland plaats volgens de website van Paypal. Zo heeft Paypal Nederland een Nederlandse klantenservice.
Het is dus maar de vraag of de “betrokkenheid” bij het Nederlandse, Duitse of Amerikaanse filiaal plaatsvindt. Het is dus niet duidelijk of beslag onder de Nederlandse vestiging gelegd kan worden.
Stel dat de Nederlandse vestiging wel “betrokken” is, dan is volgens jurisprudentie nog wel vereist dat f het Nederlandse beslag door de buitenlandse rechter – hier de Luxemburgse rechter – wordt erkend.
Wordt het niet erkend, dan kan het zo zijn dat de derde (Paypal) twee keer moet betalen: een keer aan de beslaglegger in Nederland en een keer aan haar eigen klant in het buitenland (omdat de buitenlandse rechter geen rekening houdt met het gelegde beslag). Is dat het geval, dan is beslag in Nederland alsnog niet mogelijk.
Gelijk beslag leggen in Luxemburg dan?
Omdat op bovenstaande vraagstukken geen eenduidige antwoorden te vinden zijn, is het minder risicovol om het beslag direct in Luxemburg te laten leggen.
Binnen de Europese Unie erkennen de EU-lidstaten krachtens de Brussel I-bis-verordening (hierna: de Verordening) elkaars vonnissen. De tenuitvoerlegging wordt beheerst door het recht van het aangezochte lidstaat. Daarbij moet ook worden nagegaan of volgens het recht van die lidstaat het gewenste type beslag – in dit geval derdenbeslag – wel bestaat.
In het geval van Paypal zal dus moeten worden nagegaan of het in Luxemburg mogelijk is om derdenbeslag te leggen onder Paypal. Het recht van Luxemburg kent de mogelijkheid van derdenbeslag, wat lijkt op dat van Nederland. Een Luxemburgse deurwaarder zal dus volgens de Luxemburgse procedure derdenbeslag kunnen leggen bij Paypal. Een dergelijk buitenlands beslag zal natuurlijk wel meer tijd en kosten in beslag nemen.
Conclusie
Het saldo op een Paypal-account kan soms een interessant verhaalobject zijn. Het is echter de vraag hoe er beslag op dat saldo gelegd kan worden. Omdat nog niet eenduidig gezegd kan worden of er in Nederland beslag gelegd kan worden, is het wellicht nog raadzaam om in Luxemburg beslag te leggen.
Heeft u een lastige debiteur en bent u benieuwd naar de verhaalsmogelijkheden? Of wordt u geconfronteerd met een (derden)beslag? Neem dan gerust contact op.
Tip: voor internationaal bankbeslag gelden er in de EU andere (spel)regels. Zie voor meer informatie ons artikel hierover. Voor vragen, neem gerust contact op.