Internationale bevoegdheid bij vorderingen uit onrechtmatige daad en productaansprakelijkheid
In deze zaak gaat het om een aanrijding tussen een tractor en een trein op een spoorwegovergang in Nederland. De tractor was bij het oversteken van de spoorwegovergang op het spoor blijven staan, omdat - zo stelt de tractorbestuurder - de motor van de tractor was uitgevallen. Vlak nadat de tractor was komen stil te staan op de spoorwegovergang, is deze in botsing gekomen met een passerende trein. Door de botsing is voor de NS en Prorail veel zaakschade ontstaan. De NS en Prorail hebben hun vorderingen tot schadevergoeding overgedragen aan Reaal. De eigenaar van de tractor had deze gekocht in Duitsland en daar ook al eens laten repareren. Verder was de tractor geproduceerd in Duitsland.
Als er een productfout in de tractor zou zitten of als er een fout in de reparatie zou zijn gemaakt, dan zouden benadeelden normaliter bij de Duitse rechter moeten procederen vanwege het feit dat de wederpartij(en) in Duitsland gevestigd zijn (tenzij er andere afspraken over de bevoegde rechter zijn gemaakt). In deze zaak heeft Reaal (als rechtsopvolgster van de NS en Prorail) de Duitse producent en de Duitse werkplaats die de reparatie uitgevoerd had, echter voor de Nederlandse rechter gedagvaard. Zij spreekt de Duitse producent en de Duitse werkplaats aan uit hoofde van productaansprakelijkheid (producent) en vermeend gebrekkige reparatie (Duitse werkplaats). Beide aanspraken zijn aanspraken uit hoofde van onrechtmatige daad. Op grond van art. 5 aanhef en onder 3 EEX-Verordening (oud) van de Europese Unie is in het geval van vorderingen uit onrechtmatige daad bevoegd het gerecht van de plaats waar het schadebrengende feit zich heeft voorgedaan of zich kan voordoen.
Bij de rechtbank hebben de Duitse partijen een onbevoegdheidsincident opgeworpen. Volgens hen is namelijk niet de Nederlandse, maar de Duitse rechter in dit geval bevoegd. De rechtbank heeft dit onbevoegdheidsincident afgewezen, maar het Hof Arnhem-Leeuwarden heeft vervolgens in hoger beroep bepaald dat de Nederlandse rechter niet bevoegd is.
Bij de Hoge Raad spitste de discussie zich uiteindelijk toe op de vraag of het schadebrengende feit (de onrechtmatige daad) zich nu in Duitsland of in Nederland heeft voorgedaan. De plaats waar het schadebrengende feit zich heeft voorgedaan kan volgens de rechtspraak van Hof van Justitie van de Europese Unie (HvJEU) zowel de plaats van de schadeveroorzakende gebeurtenis (het “Handlungsort”) als de plaats waar de schade is ingetreden (het “Erfolgsort”) zijn.
Concreet betekent dit dat Reaal in deze zaak kan kiezen de procedure te starten in Duitsland (waar de vermeende productiefout heeft plaatsgevonden dan wel de vermeende verkeerde reparatie is uitgevoerd) of in Nederland (waar de schade is aangericht aan de NS en Prorail). De Hoge Raad acht de Nederlandse rechter in deze zaak dan ook bevoegd. De procedure zal daarom nu verder inhoudelijk vervolgd worden bij de Nederlandse rechter.
Wilt u meer weten over de bevoegdheid van de Nederlandse rechter in grensoverschrijdende geschillen, neem dan contact met ons op.
-
Advocaat
