Gerechtelijke incassoprocedures: Makkelijk vorderingen verhalen op een Duitse schuldenaar

Europees betalingsbevel (EBB)

De procedure om een EBB te verkrijgen en het Duitse Mahnverfahren lijken sterk op elkaar. De Duitse procedure stond immers model voor de EBB-procedure. Dat is in beginsel de Europese variant daarop.

Een EBB wordt uitgevaardigd in het kader van een uniforme Europese procedure. Deze procedure is daarom mogelijk in alle lidstaten van de EU (terwijl een Mahnverfahren alleen in Duitsland kan). In het kader van een EBB-procedure hoeven partijen niet voor de rechtbank te verschijnen, de procedure is geheel schriftelijk. De schuldeiser kan gebruik maken standaardformulieren om de rechter tot afgifte van een EBB te verzoeken.

Incassoprocedure in Duitsland en Nederland

Welke rechter bevoegd is om van dit verzoek kennis te nemen, wordt bepaald aan de hand van internationale bevoegdheidsregels. De Nederlandse rechter kan bevoegd zijn, wanneer partijen geen bevoegde rechter hebben aangewezen en wanneer de zaken of diensten volgens de overeenkomst in Nederland werden geleverd.

Soms is echter alleen een buitenlandse rechter bevoegd. Bijvoorbeeld zal de Duitse rechter bevoegd zijn mocht het zo zijn dat de zaken of diensten volgens de overeenkomst in Duitsland geleverd zijn. Of omdat partijen expliciet een Duitse rechtbank als bevoegde rechter hebben aangewezen.

De stap over de grens is overigens zeer eenvoudig, omdat in alle lidstaten dezelfde formulieren worden gebruikt. Als deze goed zijn ingevuld, spreekt de rechtbank binnen 30 dagen het EBB uit. Daarna loopt een termijn van 30 dagen, waarbinnen de schuldenaar eventueel verzet kan indienen. Doet hij dit niet, dan is het betalingsbevel van rechtswege uitvoerbaar en de tenuitvoerlegging geschiedt volgens de nationale regels en procedures. Beslaglegging in Duitsland gebeurt daarom op basis van de Duitse regelgeving omtrent executie van een vonnis of betalingsbevel.

Indien de schuldenaar wél verweer voert, wordt de gerechtelijke procedure alsnog als reguliere civielrechtelijke procedure (met in beginsel mondelinge behandeling en uitgebreide schriftelijke motivering van de claim) voortgezet. Het is echter mogelijk om van tevoren uit te sluiten dat de procedure na verzet door de schuldenaar automatisch wordt voortgezet. 

De Duitse betalingsbevelprocedure: Mahnverfahren (MB/VB)

Ook het Mahnverfahren naar Duits recht kent geen mondelinge behandeling en geen noodzaak om de claim schriftelijk te onderbouwen om dat dit allemaal door invulling van standaardformulieren gaat.

Door middel van deze formulieren vraagt de schuldeiser de rechter allereerst om afgifte van een zogeheten ‘Mahnbescheid’ (MB) en vervolgens om afgifte van een zogeheten ‘Vollstreckungstitel’ (VB).

Voordat een Mahnverfahren kan worden gestart, moet een buitengerechtelijke aanmaning zijn verstuurd naar de schuldenaar (Dit vereiste kent de EBB-procedure niet.). Nadat de schuldeiser vervolgens de rechter allereerst om afgifte van een Mahnbescheid heeft gevraagd kan de schuldenaar binnen 14 dagen betalen of verzet aantekenen het Mahnbescheid.

Indien de schuldenaar binnen 14 dagen na betekening van het Mahnbescheid géén verweer voert en een betaling nog steeds uitblijft, kan de schuldeiser de rechter om afgifte van een Vollstreckungsbescheid (VB) verzoeken. Dit VB is een executoriale titel op basis waarvan de schuldeiser meteen beslag kan laten leggen onder de schuldenaar.

Ook in deze fase geldt weer: De schuldenaar kan de schuldenaar binnen 14 dagen betalen of verzet aantekenen tegen het Vollstreckungsbescheid. Mocht er inderdaad verzet worden aangetekend door de debiteur (zij het direct direct na afgifte van een Mahnbescheid of pas na afgifte van een Vollstreckungsbescheid), dan stopt het Mahnverfahren en moet de schuldeiser alsnog de weg kiezen van de reguliere civiele procedure (met mondelinge behandeling).

Anders dan bij een EBB wordt de procedure dus niet automatisch voortgezet. Om zijn claim alsnog vast te laten stellen door de rechter zou de schuldeiser hierover daarom uitdrukkelijk een reguliere gerechtelijke procedure (met uitgebreide schriftelijke motivering van de claim) in gang moeten zetten.

Incasso kosten

Voor beide procedures zijn griffierechten verschuldigd die de verzoeker aan de rechtbank moet betalen. Deze zijn bij een EBB in beginsel even hoog als de griffierechten die volgens het nationale procesrecht bij een andere procedure bij deze rechtbank voor soortgelijke vorderingen zouden moeten worden betaald.

De Duitse wet bepaalt zelfs dat de griffierechten voor betalingsbevelprocedures slechts 1/6 bedragen van de griffierechten die voor een reguliere gerechtelijke procedure zouden moeten worden voldaan. Een EBB-procedure of een Mahnverfahren kan in Duitsland daarom al na betaling van griffierechten van slechts € 36,- (voor lage vorderingen onder € 1.000,00) worden opgestart. In Duitsland is de hoogte van de te betalen griffierechten afhankelijk van de hoogte van de claim waar het om gaat. Naar mate het om een hogere claim gaat, zijn de griffierechten daarom natuurlijk iets hoger.

Mocht de schuldenaar géén verzet aantekenen komen de proceskosten, waaronder de griffierechten, voor rekening van de schuldenaar. Deze worden automatisch opgenomen in de proceskostenveroordeling. Indien de schuldenaar wél verzet aantekent en de schuldeiser daarom een civielrechtelijke procedure opstart, ontstaan mogelijk extra kosten. In een Mahnverfahren moeten voor de aparte civiele procedure opnieuw (aanvullend) griffierechten worden betaald omdat deze moeten worden aangevuld tot het volle tarief voor de reguliere procedure. De gerechtskosten hoeven bij een EBB-procedure daarentegen niet opnieuw te worden betaald. Daardoor is de EBB-procedure iets goedkoper in een scenario waarin de schuldenaar verweer voert.

Ook indien een advocaat wordt ingeschakeld, ontstaat er mogelijk een verschil in de kosten. In het kader van een Mahnverfahren wordt twee keer een verzoek gedaan. Voor beide verzoeken moet de advocaat worden betaald. In het kader van een EBB-procedure ontstaan slechts kosten voor één verzoek.

De voor- en nadelen van de twee incasso procedures

Het verschil is met name gelegen in het feit dat bij de EBB-procedure maar een enkel verzoek aan de rechter vereist is. In het Mahnverfahren daarentegen moet voorafgaand zijn gesommeerd en dan binnen de procedure twee keer een verzoek worden ingediend. De EBB-procedure is daardoor iets eenvoudiger en kan onder omstandigheden de iets voordeligere variant zijn, ook in financieel opzicht.

Qua tijd scheelt het echter niet veel. Bij de EBB-procedure ontvang je bij geen verzet 30 dagen na indiening van het verzoek een uitspraak. De procedure bij het Mahnverfahren kent in plaats daarvan twee keer een termijn van 14 dagen: Na de eerste termijn van 14 dagen wordt een Mahnbescheid (MB) verleend. Vervolgens moet een tweede verzoek worden ingediend. Na een tweede termijn van 14 dagen wordt dan een Vollstreckungsbescheid (VB), die dus evenals een EBB gelijk staat aan een vonnis, verleend.

Conclusie

• Beide procedures maken gebruik van standaardformulieren.
• Beide procedures worden geheel schriftelijk, zonder mondelinge behandelingen, gevoerd en zijn hierdoor niet tijdrovend maar zeer effectief.
• Aanvullend voordeel: De kosten vallen mee! Ook dat geldt voor beide procedure.
• Het EBB staat net als een door middel van een Mahnverfahren verkregen Vollstreckungsbescheid (VB) gelijk aan een nationaal vonnis en kan door de deurwaarder worden uitgevoerd.

Kortom: Allebei zijn een prima optie voor een snelle en effectieve vaststelling van een (onbetwiste) claim om vervolgens – voor zover nog nodig - beslag te kunnen laten leggen.