Conservatoir beslag op Europees niveau
U kent ze vast, afnemers die weigeren te betalen. Om uw vordering zeker te stellen, kunt u conservatoir beslag laten leggen op bijvoorbeeld de bankrekening van de afnemer. Deze wordt dan “bevroren” tot u een vonnis heeft dat de afnemer verplicht om te betalen. In Nederland is dit een eenvoudige procedure. Gaat het echter om een buitenlandse afnemer, dan is het maar de vraag of u conservatoir bankbeslag kunt leggen. De Europese Unie (EU) heeft dit probleem gesignaleerd en is met een verordening die hierop ziet gekomen.
Verordening
De Europese verordening nr. 655/2014 zal het mogelijk maken dat er een Europees bevel tot conservatoir beslag op bankrekeningen (hierna: “beslagbevel”) verkregen kan worden. Per 18 januari 2017 is deze verordening van toepassing en dienen de lidstaten van de EU hun wetgeving hieraan aangepast te hebben. Overigens is de verordening niet van toepassing in de EU-lidstaten Denemarken en het Verenigd Koninkrijk. Een Europees beslagbevel kan alleen worden verkregen, indien sprake is van een burgerlijke of handelszaak in de zin van de verordening. De Nederlandse schuldeiser kan via de Nederlandse voorzieningenrechter een verzoek tot conservatoir beslag doen. Dit gaat via een formulier. De rechter toetst of aan alle voorwaarden, waaronder het voorhanden zijn van voldoende bewijsmateriaal, is voldaan. Zo ja, dan wordt vastgesteld tegen welk bedrag het beslag mag worden gelegd.
Extra vereisten aan de zijde van de schuldeiser
De verordening lijkt een welkome oplossing, maar er gelden strenge bewijseisen. Allereerst moet de schuldeiser de rechter met “bewijs” overtuigen dat het bankbeslag nodig is. Bewezen moet worden dat zonder het beslag de inning van de vordering bemoeilijkt of onmogelijk wordt. Ook moet de schuldeiser voldoende bewijs verstrekken over de gegrondheid van de vordering. Ten slotte kan er slechts beslag worden gelegd tot een bepaald bedrag en dient de schuldeiser zekerheid te stellen om misbruik van de procedure te voorkomen.
Hoe gaat het in zijn werk?
Allereerst dient de Nederlandse voorzieningenrechter het verzoek tot het leggen van conservatoir beslag goed te keuren. Vervolgens wordt het beslagbevel na goedkeuring samen met een formulier door een Nederlandse deurwaarder (die in Nederland de bevoegde instantie is) naar de bevoegde instantie van de lidstaat van de schuldenaar gezonden. Deze instantie zorgt voor tenuitvoerlegging van het beslagbevel. De bank van de schuldenaar ontvangt vervolgens het beslagbevel van de bevoegde instantie en “bevriest” direct de rekening(en). Op het genoemde formulier verklaart de bank vervolgens of en, zo ja, tot welke hoogte beslag is gelegd op de rekening(en) van de schuldenaar (dit is de zogenoemde “bankverklaring”). Weet de schuldeiser niet bij welke bank de schuldenaar bankiert, dan kan hij de rechter ook vragen om hierover informatie op te vragen. De bankverklaring wordt daarna teruggezonden naar de Nederlandse deurwaarder. Deze stuurt de verklaring naar de rechtbank en de schuldeiser. Vervolgens worden de stukken officieel betekend bij de schuldenaar.
De Europese conservatoire beslagprocedure zal gelden naast de nationale procedures van de lidstaten. De schuldeiser kan dus kiezen. De nieuwe regeling maakt het leggen van beslag makkelijker, goedkoper en minder tijdrovend, in ieder geval in landen waar tot nu toe een dergelijk beslag (vrijwel) onmogelijk was.