Een bekend fenomeen: franchise

In de komende blogs gaat Max Roetman dieper in op de franchiseovereenkomst. In deze eerste blog gaat hij in op de franchiseovereenkomst in het algemeen. In de volgende blogs zal hij ingaan op het aangaan, het verloop en het beëindigen van een franchiseovereenkomst.

Historie

De term franchise vindt zijn oorsprong in de Franse taal. Het betekent vrij vertaald ‘’vrijdom’’. Het concept is komen overwaaien vanuit de Verenigde Staten. 

Het idee achter franchise is eenvoudig, maar was destijds baanbrekend. Een franchisegever verleent aan personen en andere ondernemingen het recht om zijn ‘franchiseformule’ te gebruiken in ruil voor een vergoeding en onder de verplichting zich te houden aan de franchiseformule. 

De franchiseovereenkomst

Een franchise exploiteren is een manier van ondernemen. Hiervoor sluit de franchisegever met de franchisenemer een overeenkomst: de franchiseovereenkomst. De kern van de franchiseovereenkomst is de franchiseformule. Dit is een operationele, commerciële en organisatorische formule die de kern van de onderneming omvat. Hierbij kan gedacht worden aan de logistieke ordening, de bedrijfsprocessen en de bedrijfsvoering, maar ook bijvoorbeeld de naam en het logo. Deze formule mag de franchisenemer toepassen in de franchisevestiging. 

Een franchisenemer is een zelfstandig ondernemer. De zelfstandigheid komt strikt genomen doordat de franchisenemer voor eigen rekening en risico de franchisevestiging exploiteert. Toch zijn er wel verschillende soorten van franchise. In het algemeen bestaat er de ‘softe’ franchise en de ‘harde’ franchise. Bij de eerste vorm geniet de franchisenemer relatief veel vrijheid en kan hij de franchiseformule met een grote mate van autonomie exploiteren. Bij de tweede vorm zijn er veel gedetailleerde verplichtingen aan de franchisenemer opgelegd over het drijven van de onderneming. Het voordeel van alles vastleggen is wel dat de franchisenemer zich volledig kan focussen op de uitvoering op lokaal niveau, zoals het werven van personeel en de marketing in de regio. 

Voor- en nadelen van franchise

Een franchise kent voor zowel de franchisegever als de franchisenemer diverse voor- en nadelen. 

Voor een franchisegever kan het een voordeel zijn dat andere personen of ondernemingen investeren in het concept van de franchisegever, waardoor meer kapitaal wordt aangetrokken. Ook kan de expertise en kritische blik van de franchisenemers een voordeel bieden voor de franchisegever om het concept naar een hoger niveau te krijgen. Daarnaast zijn er natuurlijk ook wat denkbare risico’s voor de franchisegever. Zo hangt het succes van de franchiseformule mede af van de kwaliteiten van de franchisenemer. Daarnaast kan de franchisegever meestal geen directe, maar meer informerende sturing geven aan de manier van in- en verkoop bij de franchisevestiging. 

Voor een franchisenemer geldt juist dat diegene het wiel niet zelf hoeft uit te vinden en toegang krijgt tot een werkend bedrijfsmodel. Daarnaast kan de franchisenemer ook profiteren van schaalvoordelen, zoals voordelen bij de inkoop en marketing. Een punt van aandacht voor de franchisenemer is wel dat ondanks het werkende bedrijfsmodel, de autonomie van de franchisenemer minder is en wordt, aangezien de basis gelegen is in de franchiseformule. Ook kan het opzetten van een franchise behoorlijke kosten met zich mee brengen, waarvan nog maar moet blijken of de franchiseformule in de desbetreffende vestiging gaat werken. 

Kortom, wees ervan bewust dat franchise vele voor- en nadelen kent en dat er risico’s aan franchise zitten verbonden voor alle partijen. Voor vragen of overleg over franchise(overeenkomsten) kun je contact opnemen met mr. Max Roetman.