Aansprakelijkheid van ondernemers

Te denken valt daarbij onder meer aan aansprakelijkheid voor:

Personeel
Een werkgever is aansprakelijk voor onrechtmatig handelen van werknemers. Schade die een werknemer veroorzaakt moet dus vergoed worden, ook indien de werknemer zelf schuld heeft en werkgever er niets aan kan doen. Denk hierbij aan een werknemer die tijdens werktijd op weg naar een project, een verkeersfout maakt waardoor schade wordt toegebracht aan een derde.

Niet ondergeschikten
Een werkgever die voor een project een uitzendbureau inschakelt, is naast het uitzendbureau aansprakelijk voor schade veroorzaakt door werknemers van dit uitzendbureau. Op basis van jurisprudentie is deze verantwoordelijkheid uitgebreid naar stagiaires en vrijwilligers.

Gebouwen:
Indien door een gebouw dat door een ondernemer gebruikt wordt, schade ontstaat, is de eigenaar/gebruiker daarvoor aansprakelijk. Te denken valt hierbij aan vallende dakpannen, instortende balkons, niet afsluitbare luiken, maar ook indien sprake is van giftige stoffen in het bouwmateriaal, een gebrekkige rookgasafvoer of een slechte elektrische installatie.

Gebrekkige producten
Een product moet zonder gevaar te gebruiken zijn. Dit geldt voor een voedingsmiddel, maar ook voor een machine. Veel ongelukken ontstaan doordat werknemers het niet nauw nemen met veiligheidsmaatregelen. Een product moet echter zodanig gefabriceerd zijn dat ook het nonchalante gebruik van werknemers zoveel mogelijk opgevangen wordt. Te denken valt aan afdekkappen en tweeknopsbediening. De ouderen onder ons kennen nog het schandaal rondom de exploderende Exota fles. Ook de verpakking dient veilig te zijn.

Milieuschade
Indien door een werk- of productiemethode er verontreiniging optreedt aan het milieu, dus bodem, lucht of water kan de overheid de vervuiler aansprakelijk stellen voor de schade.

Eigen werknemers
Een werkgever heeft de verplichting te zorgen voor een veilige werkomgeving voor zijn werknemers. Maatregelen dienen hierbij breed te worden gezien. Het spreekt vanzelf dat werkgevers voor veilige werkplekken met veilige machines en beschermingsmiddelen moeten zorgen, maar daarbij blijft het niet. Een werkgever dient ook toezicht te houden tijdens het werk en instructies te geven om risico's te vermijden. Dit toezicht houden gaat zo ver dat werkgever in zijn taak ook rekening moet houden met ingesleten slordigheid die ontstaat door routinematig werk of slordigheid die ontstaat door werkdruk.

Op basis van jurisprudentie wordt de aansprakelijkheid van werkgevers voor schade van werknemers regelmatig uitgebreid op basis van billijkheid. De Hoge Raad achtte het onredelijk dat een werknemer die met zijn eigen auto naar een klus reed, zelf voor zijn schade moest opdraaien, dit ondanks het feit dat het verkeersongeval was ontstaan door een verkeersfout van de werknemer zelf. Het verweer van de werkgever dat hij geen invloed kan uitoefenen op het rijgedrag van de werknemer trof geen doel. De hoogste rechter oordeelde dat van de werkgever gevergd kan worden voor dit soort situaties een adequate verzekering af te sluiten.

Om deze aansprakelijkheid te kunnen dekken dient de werkgever te beschikken over een zogenaamde SVI verzekering (schadeverzekering inzittenden) of een WEGAM (werkgeversaansprakelijkheid bij gebruik van motorrijtuigen) polis te sluiten. Inmiddels is het billijkheidscriterium uitgebreid naar werknemers die zich te voet of per fiets naar werkplekken begeven. Met het oog op deze risico's dient een ondernemer dit risico mee te verzekeren op de AVB verzekering (die deze dekking nog niet standaard geeft!).

Een bedrijfsaansprakelijkheidsverzekering (AVB) vangt de financiële gevolgen op van handelingen in de uitoefening van het bedrijf. Een AVB dekt de schade aan personen, schade aan zaken en de schade die hieruit voortvloeit.

Is echter de bedrijfsactiviteit van adviserende aard, dan riskeert een ondernemer de claim van een opdrachtgever voor foutief gegeven adviezen en de financiële gevolgen die hieruit voortvloeien. Indien in de advisering een fout gemaakt wordt, door een vergissing, onoplettendheid of nalatigheid, dan dient de ondernemer te beschikken over een beroepsaansprakelijkheidsverzekering.

Uit onderzoek is overigens gebleken dat een aanzienlijk percentage ondernemers niet op de hoogte is met de aansprakelijkheidsrisico's en de verzekerbaarheid van deze risico's. De conclusie mag dus luiden dat het MKB niet voldoende verzekerd is tegen aansprakelijkheid.