Schadeposten
Schadeposten zijn de afzonderlijke componenten waaruit een schadevergoedingsvordering bestaat. Elke schadepost vertegenwoordigt een specifiek type schade dat een benadeelde heeft geleden als gevolg van een onrechtmatige daad, wanprestatie of andere gebeurtenis die tot aansprakelijkheid leidt.
Schadeposten worden onderscheiden om de totale schade inzichtelijk te maken en te kunnen beoordelen welke componenten voor vergoeding in aanmerking komen. De schadeposten worden benoemd en omschreven in de schadestaat. De schadestaat is een overzicht van alle schade die een benadeelde heeft geleden ten gevolge van een schadeveroorzakende gebeurtenis.
Synoniemen en afkortingen
In de juridische praktijk en bij schadevergoedingszaken worden verschillende termen gebruikt die verwijzen naar dit begrip.
Synoniemen:
- Schadecomponenten
- Schadecategorieën
- Schadevorderingen
- Klachten
Afkortingen:
Voor dit begrip bestaan geen gangbare juridische afkortingen.
Wetgeving en juridische kaders
De grondslag voor schadeposten en schadevergoeding vindt u in verschillende delen van de Nederlandse wetgeving:
- Burgerlijk Wetboek, Boek 6, artikel 162 e.v. - Schadevergoeding bij onrechtmatige daad
- Burgerlijk Wetboek, Boek 6, artikel 74 e.v. - Wanprestatie
- Burgerlijk Wetboek, Boek 6, artikel 96 - Vermogensschade
- Burgerlijk Wetboek, Boek 6, artikel 106 - Immateriële schade (smartengeld)
- Burgerlijk Wetboek, Boek 6, artikel 107 - Affectieschade
- Burgerlijk Wetboek, Boek 6, artikel 108 - Schade door derving van levensonderhoud
- Burgerlijk Wetboek, Boek 6, artikel 174 - Schade door gebrekkige opstallen
- Burgerlijk Wetboek, Boek 6, artikel 185 - Productaansprakelijkheid
- Burgerlijk Wetboek, Boek 8, artikel 105 - Vervoerdersaansprakelijkheid
- Burgerlijk Wetboek, Boek 7, artikel 658 - Werkgeversaansprakelijkheid
Uitgebreide definitie
Schadeposten vormen de gedetailleerde uitsplitsing van alle schade die iemand heeft geleden en waarvoor vergoeding wordt gevorderd. Bij het vaststellen van een schadevergoeding wordt de totale schade opgedeeld in verschillende posten, waarbij elke post een eigen berekening en onderbouwing vereist. De manier waarop een schadepost wordt onderbouwd kan erg verschillen. Voor medische kosten worden vaak nota’s, facturen en medische stukken gebruikt. Voor toelichting van het smartengeld zal echter minder snel een factuur worden gebruikt, maar eerder medische informatie.
Er wordt onderscheid gemaakt tussen vermogensschade en immateriële schade. Vermogensschade omvat alle financieel meetbare schade, zoals medische kosten, verlies aan arbeidsvermogen, reiskosten en materiële schade. Immateriële schade betreft niet in geld uit te drukken nadeel, zoals pijn en lijden, waarvoor onder voorwaarden smartengeld kan worden toegekend.
Elke schadepost moet voldoen aan het vereiste van causaliteit (oorzakelijk verband met de schadeveroorzakende gebeurtenis). In beginsel draagt de benadeelde de bewijslast voor het bestaan en de omvang van elke afzonderlijke schadepost. Schadeposten kunnen zowel reeds geleden schade (geleden verlies) als toekomstige schade omvatten, mits deze met voldoende zekerheid kunnen worden vastgesteld. Toekomstige schade kan bijvoorbeeld zijn de te verwachten medische kosten voor een langdurig fysiotherapeutisch traject of gederfde inkomsten van een onderneming.
Toepassing in de praktijk
Bij schadeclaims wordt de totale vordering doorgaans onderverdeeld in afzonderlijke schadeposten. In personenschadezaken komen vaak posten voor zoals ziekenhuiskosten, revalidatiekosten, huishoudelijke hulp, verlies aan verdienvermogen, reiskosten voor medische behandelingen en smartengeld. Bij zaakschade gaat het om posten als herstelkosten, vervangingswaarde, huurkosten vervangende auto en taxatiekosten.
Advocaten en schaderegelaars stellen een gespecificeerde schadeberekening op waarin elke post afzonderlijk wordt onderbouwd met facturen, offertes, deskundigenrapporten of andere bewijsstukken.
Verzekeraars beoordelen vervolgens per schadepost of deze voor vergoeding in aanmerking komt en wat de hoogte van de vergoeding moet zijn. In procedures voor de rechter wordt vaak per schadepost afzonderlijk beslist of deze wordt toegewezen.
De onderverdeling in schadeposten maakt onderhandeling mogelijk over de hoogte van de schadevergoeding. Partijen kunnen het eens zijn over bepaalde posten en van mening verschillen over andere. Bij vaststellingsovereenkomsten en schikkingen wordt vaak per post bepaald welk bedrag wordt vergoed.
Veelgestelde vragen
Welke schadeposten komen het meest voor bij personenschade?
Bij personenschade worden vaak de volgende posten geclaimd: medische kosten (ziekenhuis, revalidatie, medicijnen), verlies aan verdienvermogen of arbeidsongeschiktheid, kosten voor thuiszorg of huishoudelijke hulp, reiskosten voor medische behandelingen, aanpassingen aan woning of auto, kosten voor begeleiding of therapie, en smartengeld voor immateriële schade. Daarnaast kunnen kosten voor rechtsbijstand en deskundigen als schadepost worden opgevoerd.
Moet ik alle schadeposten kunnen bewijzen met facturen?
U moet elke schadepost aannemelijk kunnen maken, maar dit hoeft niet altijd met facturen. Voor gemaakte kosten zoals medische behandelingen of reparaties zijn facturen of bonnen wel het beste bewijs.
Voor toekomstige schade of verlies aan arbeidsvermogen worden vaak deskundigenrapporten gebruikt. Voor bepaalde standaardposten zoals reiskosten bestaan forfaitaire bedragen. Het is wel belangrijk dat u alle schade registreert en waar mogelijk documenteert.
Kan ik schadeposten claimen die ik nog niet heb betaald?
Ja, u kunt ook toekomstige schade en nog niet gemaakte kosten als schadepost opnemen, mits deze met voldoende zekerheid vaststaan. Denk aan toekomstige medische behandelingen, blijvend verlies aan arbeidsvermogen of aanpassingen aan de woning die nog moeten plaatsvinden.
Deze toekomstige schadeposten moeten wel worden onderbouwd, vaak met medische rapporten of andere deskundigen informatie die de noodzaak en omvang aannemelijk maken.
Worden alle schadeposten automatisch vergoed door de aansprakelijke partij?
Nee, niet elke schadepost wordt automatisch vergoed. De verzekeraar of aansprakelijke partij beoordeelt per post of deze causaal verband houdt met de gebeurtenis en redelijk is. Sommige posten kunnen worden afgewezen of gedeeltelijk worden vergoed. Ook moet de schade niet door eigen schuld zijn veroorzaakt of door verzuim zijn vergroot. Bij discussie over bepaalde posten kan juridische bijstand nodig zijn.