Rechtsvordering
Een rechtsvordering is een beroep dat een partij doet op de rechter om een bepaald recht te laten erkennen, een veroordeling te verkrijgen of een rechtsbetrekking vast te stellen. De rechtsvordering is in feite de eis. De rechtsvordering vormt de grondslag van elke civiele procedure en moet worden ingesteld door middel van een dagvaarding of verzoekschrift.
Synoniemen en afkortingen
Synoniemen:
- Vordering
- Eis in rechte
- Rechtsclaim
- Gerechtelijke vordering
Afkortingen:
- Rv: Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering
- BW: Burgerlijk Wetboek
Wetgeving en juridische kaders
De rechtsvordering is geregeld in verschillende Nederlandse wetten:
- Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering (Rv), met name Boek 1
- Artikel 3:296 BW over vordering tot nakoming
- Artikel 3:297 BW over de gevolgen van executoriale titels
- Artikel 21 Rv over de waarheidsplicht
- Artikel 111 Rv over de inhoud van de dagvaarding
- Artikel 278 Rv over verzoekschriftprocedures
- Artikel 3:310 BW over verjaring van rechtsvorderingen
Uitgebreide definitie
Een rechtsvordering is het formele verzoek aan de rechter om een juridisch geschil te beslechten of een recht vast te stellen. De vordering vertegenwoordigt het juridische belang dat een partij wil laten erkennen.
De rechtsvordering moet aan bepaalde voorwaarden voldoen om ontvankelijk te zijn. De eiser moet belang hebben bij de vordering, de rechter moet bevoegd zijn en de vordering moet voldoende duidelijk worden omschreven. De vordering kan gericht zijn op een verklaring voor recht, een veroordeling tot betaling of nakoming, of een wijziging van een rechtsbetrekking.
Rechtsvorderingen kennen verjaringstermijnen die zijn vastgelegd in het Burgerlijk Wetboek. Na verloop van deze termijn kan de wederpartij zich beroepen op verjaring waardoor de vordering niet slaagt.
Toepassing in de praktijk
Bij contractuele geschillen kan een partij een rechtsvordering instellen tot nakoming van de overeenkomst of tot schadevergoeding wegens wanprestatie. In familierechtelijke kwesties worden rechtsvorderingen gebruikt voor echtscheidingen, alimentatiezaken of omgangsregelingen.
De rechtsvordering wordt ingesteld door middel van een dagvaarding bij dagvaardingsprocedures of een verzoekschrift bij verzoekschriftprocedures. De eiser moet omschrijven wat hij vordert en op welke gronden. De gedaagde krijgt vervolgens de gelegenheid om te reageren.
Notarissen komen rechtsvorderingen tegen bij geschillen over erfenissen. Arbeidsrechtelijke vorderingen worden vaak ingesteld bij de kantonrechter, bijvoorbeeld bij ontbinding van arbeidsovereenkomsten of geschillen over loon.
Veelgestelde vragen
Wat is het verschil tussen een rechtsvordering en een aangifte?
Een rechtsvordering is een civielrechtelijk instrument waarbij u de rechter vraagt een geschil tussen particulieren of organisaties te beslechten. Een aangifte is een strafrechtelijke melding bij politie of justitie van een strafbaar feit.
Hoe lang kan ik een rechtsvordering instellen?
De reguliere verjaringstermijn bedraagt vijf jaar volgens artikel 3:310 BW, maar voor specifieke vorderingen gelden soms andere termijnen. Na het verstrijken van de verjaringstermijn kunt u de vordering niet meer succesvol instellen.
Wat kost het om een rechtsvordering in te stellen?
Voor het instellen van een rechtsvordering bent u griffierecht verschuldigd aan de rechtbank. De hoogte hangt af van de aard van de procedure en het gevorderde bedrag. Daarnaast moet u rekening houden met eventuele advocaatkosten. Het is mogelijk dat een van de partijen door de rechter wordt veroordeeld tot betaling van de proceskosten. Meestal is dit slechts een gedeeltelijke verplichting.
Kan ik meerdere rechtsvorderingen in één procedure instellen?
Ja, het is mogelijk om meerdere rechtsvorderingen in één procedure te combineren, mits deze voldoende samenhang vertonen. Dit wordt cumulatie van vorderingen genoemd.
Wat gebeurt er als mijn rechtsvordering wordt afgewezen?
Als de rechter uw rechtsvordering afwijst, krijgt u ongelijk in de procedure. U wordt dan meestal veroordeeld in de proceskosten van de wederpartij. Tegen een afwijzende uitspraak kunt u in veel gevallen hoger beroep instellen.