Je portret ongewenst op het internet

Leestijd: 5 minuten | Publicatiedatum: 09-05-2019 | Type: Blog/artikel | Auteur: Yasar Bayram

Sinds de komst van de smartphone kan iedereen zonder enige moeite foto’s en video’s maken. Veel van dit beeldmateriaal belandt op social media. Regelmatig komt het voor dat iemand zonder medeweten wordt gefilmd of gefotografeerd en vervolgens op het internet terechtkomt. Wanneer de beelden zonder toestemming worden gepubliceerd, is dit voor de geportretteerde niet altijd even prettig. 

Is het eigenlijk wel is toegestaan om iemand zomaar te fotograferen? En zo ja, is er een manier waarop een geportretteerde zich tegen publicatie kan verzetten? In deze blog zal op deze vragen worden ingegaan.

AVG

In het kader van de AVG moet beeldmateriaal waarop één of meer personen herkenbaar zijn afgebeeld, worden aangemerkt als een persoonsgegeven. De AVG regelt dat je dit beeldmateriaal niet zonder meer mag gebruiken. Om beeldmateriaal te mogen gebruiken waarop personen herkenbaar zijn afgebeeld, dien je een grondslag te hebben. Een voorbeeld hiervan is het hebben van toestemming van de geportretteerde.

 De AVG is echter niet van toepassing op al het beeldmateriaal waarop mensen herkenbaar zijn afgebeeld. Wanneer bijvoorbeeld het beeldmateriaal alleen voor privédoelen wordt gebruikt of het een overleden persoon betreft, is de AVG niet van toepassing en is het gebruik dus toegestaan. Ook kent de AVG uitzonderingen voor journalistieke doeleinden of academische, artistieke of literaire uitingen.

Portretrecht

Naast de AVG zijn ook de regels van het zogenaamde portretrecht van toepassing op portretten. Het portretrecht is geregeld in de artikelen 19 – 21 van de Auteurswet. De wet onderscheidt twee varianten:

-        portretten die in opdracht van de geportretteerde zijn gemaakt;

-        portretten die niet in opdracht van de geportretteerde zijn gemaakt.

 Voor beeldmateriaal dat in opdracht van de geportretteerde is gemaakt, geldt dat dit niet mag worden openbaargemaakt zonder toestemming van de geportretteerde, ondanks dat in die situatie veelal het auteursrecht op de afbeelding zal toekomen aan de fotograaf.

 Ingeval het beeldmateriaal niet in opdracht van de geportretteerde is gemaakt, geldt dat dit in beginsel zonder toestemming mag worden gepubliceerd. Als de geportretteerde er een ‘redelijk belang’ bij heeft dat het portret niet wordt gepubliceerd, kan men zich tegen de publicatie daarvan verzetten. Een ‘redelijk belang’ kan zijn een privacybelang of een commercieel belang, ook wel ‘verzilverbare populariteit’ genoemd. Of er daadwerkelijk sprake is van een privacybelang van de geportretteerde is afhankelijk van de omstandigheden van het geval. Commerciële belangen daarentegen spelen uitsluitend bij bekende mensen, zoals sporters, muzikanten en acteurs die in de uitoefening van hun beroep dusdanige populariteit hebben verworven.

 Ondanks dat tegenwoordig zonder enige moeite foto’s en video’s kunnen worden gemaakt, betekent dit nog niet dat het iedereen vrijstaat om zonder toestemming foto’s en video’s van anderen te publiceren.

 Neem voor meer informatie over de AVG of het portretrecht contact op met onze specialisten.

Deze informatie delen: