Door mr. A.J.E. Riemslag

Al eerder is in Typisch Obimex aandacht besteed aan de opmars van Oost-Europese klussers. Zij krijgen te maken met nogal wat vooroordelen: ze werken keihard en zijn lekker goedkoop, maar ook illegaal in Nederland en onbetrouwbaar. Waar moet u op letten als u legaal zaken met hen wilt doen?

Steeds meer Oost-Europeanen komen naar Nederland om werk te zoeken. Onder hen zijn de Polen in de meerderheid. Dat zij voor ons land kiezen is niet vreemd. Veel Poolse burgers hebben namelijk ook een Duits paspoort. Hierdoor hebben ze binnen de Europese Unie geen werkvergunning nodig. Duitsland is immers een´oude´ lidstaat van de Europese Unie.

Naast de vele legale werkzame Oost-Europeanen, zijn er ook veel illegaal aan het werk. U bent strafbaar als u een illegale werknemer aan het werk zet. De Arbeidsinspectie voert controles uit en legt boetes op die behoorlijk kunnen oplopen, tot wel € 4.000 per illegale werknemer. Het is dus van belang te weten wie wel in Nederland mag werken, wie niet en aan welke regels u zich dient te houden.

Praktijkvoorbeeld
Het bedrijf ´Blij met iedere klus´ maakt gebruik van Hongaarse werknemers via een bemiddelingsbureau. Dit bureau stelt dat zij zich als zelfstandige hebben laten inschrijven bij de Kamer van Koophandel. Het bedrijf wordt hierdoor niet als werkgever gezien, waardoor geen werknemerspremies hoeven te worden ingehouden en geen loonheffing hoeft te worden afgedragen. Het bedrijf betaalt één bedrag aan het bemiddelingsbureau, dat op zijn beurt de werknemers voldoet.
De Arbeidsinspectie verricht een onderzoek op de werkplek en stelt vast dat hier illegalen aan het werk zijn. De werkgever beschikt niet over een tewerkstellingsvergunning. De werknemers kunnen bovendien niet als zelfstandige gezien worden, omdat zij in feite maar één opdrachtgever hebben, te weten het bedrijf ´Blij met iedere klus´. Dit is een verkapte arbeidsovereenkomst. Naast de boete die wordt opgelegd door de Arbeidsinspectie, zal het UWV de premies werknemersverzekeringen claimen en de Belastingdienst de loonheffing. Dat kan aardig in de papieren gaan lopen.

Hoe te handelen?
Tot het moment dat het vrije verkeer van werknemers volledig is ingevoerd, moeten werkgevers bij het CWI een tewerkstellingsvergunning aanvragen als ze een werknemer uit de nieuwe EU-landen willen aannemen. Het CWI voert een arbeidsmarkttoets uit. In sommige sectoren is het al gemakkelijker gemaakt om die vergunning te verkrijgen. Het gaat dan met name om die sectoren waarin het moeilijk is om Nederlands personeel te krijgen. Overigens geldt dan nog steeds dat de werkgever wel moet zorgen dat de huisvesting in orde is en moet hij de buitenlandse werknemers hetzelfde loon betalen als de Nederlandse werknemers.

Daarnaast blijft het verstandig om te controleren of iemand echt zelfstandig is. Absolute zekerheid valt hierover niet te geven, maar er zijn wel aandachtspunten:

• De zelfstandige staat geregistreerd bij de Kamer van Koophandel (ook al is dit geen verplichting);
• De zelfstandige mag geen eigen personeel inzetten, maar moet de klus zelf uitvoeren;
• De zelfstandige werkt niet voor een baas;
• De zelfstandige werkt voor eigen risico, zodat u met klachten bij hem kunt aankloppen;
• De betaling vindt rechtsreeks aan de zelfstandige plaats;
• U sluit een overeenkomst met de zelfstandige (briefpapier van de zelfstandige kan daarbij als aanvullend bewijs dienen);
• U betaalt niet per uur, maar in de overeenkomst wordt een totale beloning opgenomen voor de geleverde prestaties;
• De zelfstandige neemt zijn eigen gereedschap mee;
• De zelfstandige heeft meerdere opdrachtgevers.